مهاجران در سالهای اخیر سهم قابل توجهی از بازار کار آلمان را به خود اختصاص دادهاند؛ بهویژه در مشاغلی که این کشور با کمبود نیروی متخصص روبهرو است. بر اساس نتایج سرشماری کوچک آلمان، Mikrozensus ۲۰۲۵، حدود ۲۷ درصد کارکنان شاغل در آلمان دارای سابقه مهاجرت هستند.
براساس آمارهای سایت destatis، سهم افراد دارای سابقه مهاجرت در بسیاری از مشاغل دارای کمبود نیروی کار، بهمراتب بالاتر از میانگین کل اقتصاد است. در سال ۲۰۲۵، ۵۶ درصد آشپزها سابقه مهاجرت داشتند. این رقم در تولید مواد غذایی ۵۵ درصد، در نصب کفپوش ۵۴ درصد، در داربستسازی ۵۱ درصد و در فرآوری گوشت نیز ۵۱ درصد بود.
در بخش حملونقل و خدمات نیز حضور افراد دارای سابقه مهاجرت چشمگیر است. ۴۷ درصد رانندگان اتوبوس و تراموا و همین میزان از کارکنان خدماتی در رستورانها و بخش پذیرایی سابقه مهاجرت داشتند. در تولید محصولات پلاستیکی و لاستیکی این سهم ۴۴ درصد، در میان رانندگان حرفهای حملونقل کالا ۴۱ درصد و در خدمات هتل ۴۰ درصد بود.
در بخش مراقبت و پرستاری نیز ۳۳ درصد کارکنان سابقه مهاجرت داشتند. این رقم در میان دستیاران دندانپزشکی ۳۲ درصد و در برقکاری ساختمان ۲۹ درصد بود. این مشاغل از جمله حوزههایی هستند که طبق تحلیل آژانس فدرال کار آلمان، در آنها کمبود نیروی متخصص وجود دارد یا احتمال ایجاد آن وجود دارد.
با این حال، سهم افراد دارای سابقه مهاجرت در همه مشاغل یکسان نیست. در میان مشاغل دارای کمبود نیروی کار، کمترین سهم در خدمات امدادی با ۷ درصد ثبت شد. در فروش محصولات گوشتی این سهم ۱۳ درصد و در کشاورزی ۱۵ درصد بود.
در برخی مشاغل دیگر که در گروه مشاغل دارای کمبود نیروی کار قرار نمیگیرند نیز سهم افراد دارای سابقه مهاجرت پایین است. این سهم در پلیس ۸ درصد، در ادارههای دولتی و قضایی هر کدام ۹ درصد و در میان معلمان مدارس حرفهای ۹ درصد بود. در میان معلمان دوره ابتدایی نیز ۱۰ درصد افراد سابقه مهاجرت داشتند.
آیا اقامت طولانیتر به ورود مهاجران به بازار کار کمک میکند؟
آمارها همچنین نشان میدهد که مدت اقامت در آلمان با وضعیت اشتغال مهاجران ارتباط دارد. تفاوت میان گروههای مهاجر در سالهای نخست اقامت بیشتر است، اما با گذشت زمان کاهش مییابد. پس از ۲۰ تا ۲۵ سال اقامت در آلمان، حدود ۸۷ درصد مردان و ۷۹ درصد زنان دارای سابقه مهاجرت از خاورمیانه شاغل بودند. در میان مهاجران آفریقایی نیز این میزان به ۸۲ درصد مردان و ۶۸ درصد زنان رسید.
برای مقایسه، در کل جمعیت ۲۵ تا ۵۹ ساله آلمان، نرخ اشتغال ۸۸ درصد برای مردان و ۸۱ درصد برای زنان بود. این ارقام نشان میدهد که با افزایش مدت اقامت، فاصله نرخ اشتغال برخی گروههای مهاجر با کل جمعیت کاهش پیدا میکند.
در میان افرادی که تازهتر به آلمان مهاجرت کردهاند نیز تفاوت میان مناطق مبدأ دیده میشود. سهم شاغلان در میان مهاجران اتحادیه اروپا بالاتر از مهاجران آفریقا و خاورمیانه است. یکی از عوامل مؤثر در این تفاوت، امکان سریعتر بهرسمیتشناختن مدارک و صلاحیتهای حرفهای برای شهروندان اتحادیه اروپا عنوان شده است.
طبق دادههای اداره فدرال آمار آلمان، فردی دارای «سابقه مهاجرت» محسوب میشود که خودش یا هر دو والدش از سال ۱۹۵۰ به بعد به آلمان مهاجرت کرده باشند.