اتحادیه اروپا با تصویب قانون جدید «حق تعمیر» گام بزرگی را برای مقابله با انبار شدن زباله‌های الکترونیکی و حمایت از اقتصاد خانواده‌ها برداشته است.
بر اساس گزارش رسانه rbb24، این قانون جدید شرکت‌های بزرگ تکنولوژی را موظف می‌داند که بستر لازم برای تعمیر وسایل برقی را فراهم کنند و حق انحصار در تعمیرات را از بین ببرند. در این مطلب به جزئیات این قانون، آمارهای تکان‌دهنده از زباله‌های برقی، تعهدات جدید شرکت‌ها برای تأمین قطعات یدکی/ پرزه‌جات اضافی و چالش‌های پیش روی این طرح پرداخته‌ایم.
قانون جدید «حق تعمیر»
هر ساله میلیون‌ها وسیله برقیِ قابل استفاده راهی سطل‌های زباله می‌شوند. قانون جدید «حق تعمیر» که از پایان ماه ژوئیه اجرایی شده، این چرخه را به نفع مصرف‌کننده تغییر داده است. از این پس، خریداران می‌توانند از شرکت‌های سازنده بخواهند دستگاه‌های خراب آن‌ها را حتی پس از اتمام دوره گارانتی تعمیر کنند.
تولید ۳.۷ کیلوگرم زباله الکترونیکی به ازای هر شهروند
یافته‌های آماری شبکه خبری rbb24 به نقل از سازمان مدیریت پسماند و بازیافت برلین نشان می‌دهد که حجم لوازم دور ریخته شده در پایتخت بسیار نگران‌کننده است. در همین مورد کاترین مایر، مدیرعامل «انجمن تعمیر»، می‌گوید که مصرف‌کنندگان حدود ۷۵٪ از لوازم الکتریکی خراب خود را مستقیما دور می‌اندازند که این موضوع به هدررفت شدید منابع خام زمین می‌انجامد.
الزام شرکت‌ها به تأمین ۷ تا ۱۰ ساله قطعات یدکی/ پرزه‌های اضافی
بر اساس مستندات منتشر شده در مورد قانون جدید، تولیدکنندگان دیگر حق ندارند تعمیرات را از طریق قفل‌های نرم‌افزاری یا ترفندهای ساختاری (مانند قطعات چسبیده) دشوار کنند. آن‌ها موظف هستند قطعات یدکی، آپدیت‌های نرم‌افزاری و دفترچه‌های راهنما را تا ۱۰ سال برای محصولاتی چون ماشین‌های لباسشویی، یخچال، تلویزیون، گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها عرضه کنند.
یک سال گارانتی اضافی؛ پاداش انتخاب گزینه تعمیر
بررسی‌ها نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا یک محرک مالی بی‌نظیر برای خریداران وضع کرده است؛ هر مصرف‌کننده‌ای که دستگاه خود را پس از ۳۱ ژوئیه/جولای ۲۰۲۶ خریداری کرده باشد، در صورت بروز خرابی اگر به جای تقاضای تعویض و دریافت دستگاه نو، گزینه «تعمیر» را انتخاب کند، شرکت سازنده موظف است یک سال گارانتی قانونی اضافی (جمعا ۳ سال) به او اعطا کند.
کافه‌های تعمیر؛ احیای رایگان وسایل به دست تعمیرکاران داوطلب
خبرنگار rbb24 با حضور در کافه تعمیر انجمن BUND در منطقه شونبرگ می‌گوید که متخصصان بازنشسته‌ای مانند نیلز بلومن که مهندس برق است، لوازم مردم را رایگان تعمیر می‌کنند. صاحبان وسایل در طول کار کنار تعمیرکار می‌مانند تا آموزش ببینند. این مراکز مردمی بدون داشتن گارانتی رسمی ۶۰ تا ۷۰ درصد لوازم آورده شده را با موفقیت احیا می‌کنند.
از قیمت‌های نجومی قطعات تا بحران اجاره‌بهای تعمیرگاه‌ها
در بخشی از گفت‌وگوی اختصاصی rbb24 با مارتین آلتمیر-بارتشر، مدیرعامل اتاق اصناف برلین (HWK)، به موانع بزرگی اشاره شده از جمله این که قانون سقف قیمت برای قطعات تعیین نکرده و گاهی هزینه قطعه یدکی از خرید دستگاه نو بیشتر است. از سوی دیگر، به دلیل اجاره‌های سنگین مرکز شهر، تعمیرگاه‌های سنتی مجبور به کوچ شده‌اند و این شغل با کمبود شدید نیروی متخصص روبه‌رو است.
راهنمای شهروندان برای ثبت درخواست تعمیر
راهنمای شهروندان سه راهکار امن برای جلوگیری از کلاهبرداری تعمیرگاه‌های غیرمجاز معرفی می‌کند: مراجعه به بخش قیمت‌های شفاف در سایت خودِ تولیدکننده، استفاده از پلتفرم رسمی به نام repami برای فیلتر بر اساس کد پستی، و در نهایت وبسایت Your Europe که از سال ۲۰۲۷ برای جستجوی تعمیرگاه‌ها طراحی شده است.
چرا لوازم تعمیر شده را بیشتر دوست داریم؟
کاترین مایر که ماشین لباسشویی‌اش را خودش تعمیر کرده می‌نویسد: «این کار نه تنها صرفه‌جویی مالی دارد، بلکه حس عمیقی از توانمندی به انسان می‌دهد.» قانون حق تعمیر دعوتی است برای تغییر سبک زندگی و درک این حقیقت که خراب شدن هرگز به معنای بی‌ارزش شدن نیست.
