صدها هزار نفر در آلمان مدرک دانشگاهی دارند، اما با این حال شغلی پیدا نکرده‌اند. برای مدت طولانی این تصور وجود داشت که هر کسی تحصیلات دانشگاهی داشته باشد، بعدها بهترین فرصت‌های شغلی را خواهد داشت. اما این اطمینان کم‌کم در حال از بین رفتن است.
آیا تحصیلات دانشگاهی تضمینی برای داشتن یک شغل مطمئن است؟ در حال حاضر در آلمان دیگر نمی‌توان چنین چیزی را با اطمینان گفت.بر اساس آمار آژانس فدرال کار آلمان، در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۳۵ هزار نفر دارای مدرک دانشگاهی بیکار بودند؛ رقمی که یک رکورد منفی به شمار می‌رود.
نرخ بیکاری در میان دانشگاه‌رفته‌ها در سال گذشته به ۳٫۳ درصد رسید.
این رقم در مقایسه با نرخ کلی بیکاری در آلمان پایین به نظر می‌رسد، زیرا نرخ عمومی بیکاری در کل سال ۲۰۲۵ حدود ۶٫۳ درصد بود. اما پیش از همه‌گیری کرونا، نرخ بیکاری در میان افراد دارای تحصیلات دانشگاهی تنها ۲٫۱ درصد بود.
افزایش این نرخ از ۲٫۱ به ۳٫۳ درصد، به معنای یک رشد حدود ۵۷ درصدی است. آخرین بار که نرخ بیکاری افراد دانشگاه‌رفته به بیش از سه درصد رسیده بود، به سال ۲۰۰۷ برمی‌گردد.
این آمار نشان می‌دهد که بحران اقتصادی فعلی حالا حتی به گروه‌هایی رسیده که در گذشته معمولاً کمتر از رکودهای اقتصادی آسیب می‌دیدند.
انزو وبر، پژوهشگر بازار کار، در گفت‌وگو با برنامه مالی ARD به نام 50k می‌گوید: «در سال‌های اخیر می‌بینیم که حتی افراد دانشگاه‌رفته نیز دیگر در برابر بحران‌ها مصون نیستند.»
تعداد دانشجویان به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است
این وضعیت دلایل مختلفی دارد. از یک طرف، پیشرفت‌هایی مانند هوش مصنوعی باعث شده‌اند که حتی در مشاغل معمول اداری و پشت‌میزی، نقش نیروی انسانی کم‌کم کمتر شود و هوش مصنوعی بتواند وظایف بیشتری را بر عهده بگیرد. این را انزو وبر توضیح می‌دهد.
اما دلیل دیگری هم وجود دارد: امروزه در آلمان نسبت به گذشته تعداد دانشجویان بسیار بیشتر شده است. چند دهه است که تعداد دانشجویان در آلمان به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.
در سال ۲۰۱۴ حدود ۲٫۷ میلیون دانشجو و ۱٫۴۳ میلیون کارآموز حرفه‌ای (Azubi) وجود داشت. ده سال بعد، تعداد دانشجویان به حدود ۲٫۹ میلیون نفر رسید، در حالی که تعداد کارآموزان حرفه‌ای به حدود ۱٫۲۱ میلیون نفر کاهش یافت.
بسیاری از موقعیت‌های شغلی خالی می‌مانند
در حال حاضر، کمبود نیروی متخصص بیشتر در مشاغل فنی و حرفه‌ای دیده می‌شود.
طبق تعریف آژانس فدرال کار آلمان، به مشاغلی که موقعیت‌های خالی آن‌ها برای مدت طولانی بدون نیروی مناسب باقی می‌ماند، مشاغل دارای کمبود نیرو گفته می‌شود. آژانس فدرال کار در حال حاضر ۱۶۳ شغل را شناسایی کرده است که پیدا کردن نیروی مناسب برای آن‌ها دشوار است.
تفاوت در میزان حقوق
تنها تنوع زیاد موقعیت‌های شغلی نیست که می‌تواند یکی از مزایای آموزش حرفه‌ای (Ausbildung) باشد.
کسی که در حال حاضر در یکی از مشاغلی که با کمبود نیروی متخصص روبه‌رو هستند Ausbildung انجام می‌دهد، معمولاً در مذاکره درباره حقوق نیز شانس خوبی دارد، زیرا در این مشاغل به نیروی متخصص به‌شدت نیاز است.
با این حال، افرادی که تحصیلات دانشگاهی دارند، در مقایسه مستقیمِ حقوق ماهانه همچنان معمولاً درآمد بیشتری دارند.
بر اساس آمار اداره فدرال آمار آلمان، متوسط حقوق ناخالص ماهانه فردی که مدرک کارشناسی ارشد (Master) دارد حدود ۷٬۰۱۹ یورو است.
در مقابل، فردی با مدرک Meister به‌طور متوسط حدود ۵٬۴۰۵ یورو ناخالص در ماه درآمد دارد.
منبع: تاگس شاو
