در حالی که شماری از شهروندان و فعالان افغانستان روز ۳۰ می در برلین گردهم آمدند تا بار دیگر علیه سیاستهای طالبان و وضعیت حقوق بشر در افغانستان صدا بلند کنند، یاقوت ماندگار نیز یکی از اشتراککنندگان این تجمع بود. او از جمله زنانی است که پس از بازگشت طالبان به قدرت، در اعتراضات خیابانی داخل افغانستان حضور داشت و اکنون نیز پس از مهاجرت به آلمان، فعالیتهای مدنی خود را ادامه میدهد. روایت او، داستان ادامه مبارزه از کابل تا برلین است.
«نتوانستم ساکت بمانم»
یاقوت ماندگار که حدود یکونیم سال است در آلمان زندگی میکند، میگوید پس از تسلط طالبان و وضع محدودیتهای پیهم علیه زنان، دیگر نتوانست سکوت کند. به گفته او، هر روز قانون تازهای وضع میشد که آزادیها و حقوق زنان را بیشتر محدود میکرد و همین موضوع او را به سمت فعالیتهای اعتراضی کشاند.
او میگوید: «احساس میکردم اگر ساکت بمانم، در برابر این بیعدالتی سهم دارم. تنها راهی که برای مبارزه میدیدم، ایستادگی در برابر ظلم و حضور در اعتراضات بود.»
اعتراض در افغانستان؛ زندگی زیر سایه ترس
به گفته یاقوت، روزهای نخست اعتراضات، زنان هنوز نمیدانستند طالبان چگونه با معترضان برخورد خواهد کرد؛ اما پس از چندین تجمع، واقعیت آشکار شد. بازداشت، تهدید، خشونت و فشارهای مختلف سبب شد شرکت در تظاهرات به یک خطر جدی تبدیل شود.
او میگوید: «بعدها وضعیت به جایی رسیده بود که شب قبل از هر تظاهرات فکر میکردیم شاید فرداشب نتوانیم به خانه برگردیم.» او با یادآوری آن روزها تأکید میکند که بسیاری از زنان با وجود ترس و خطر، تنها برای دفاع از حقوق ابتدایی خود به خیابان میآمدند.
فعالیتی که با مهاجرت متوقف نشد
یاقوت پس از ترک افغانستان نیز از فعالیتهای مدنی فاصله نگرفت. او در دوران اقامت خود در پاکستان و سپس در آلمان، همچنان در برنامهها و تجمعات مرتبط با حقوق زنان و وضعیت افغانستان حضور داشته است.
به باور او، بلند کردن صدا در برابر بیعدالتی تنها یک انتخاب شخصی نیست، بلکه یک مسئولیت انسانی است. او میگوید: «مهاجرت شاید شرایط زندگی را تغییر دهد، اما نباید باعث فراموش شدن مسئولیت ما در قبال مردم افغانستان شود.»
تفاوت کابل و برلین؛ اعتراض بدون ترس
یاقوت معتقد است بزرگترین تفاوت میان اعتراض در افغانستان و آلمان، احساس امنیت است. او میگوید در افغانستان همواره نگرانی از بازداشت، خشونت یا انتقامجویی از سوی طالبان وجود داشت، اما در برلین میتواند بدون ترس از آسیب دیدن، دیدگاههایش را مطرح کند.
به گفته او، همین فضای آزاد سبب شده است که بسیاری از فعالان افغانستان در خارج از کشور بتوانند صدای کسانی باشند که در داخل افغانستان امکان اعتراض و بیان آزادانه خواستههای خود را ندارند.
تظاهرات ۳۰ می و نقش مردم افغانستان در خارج از کشور
یاقوت از اشتراک خود در تظاهرات ۳۰ می برلین به عنوان بخشی از یک تلاش جمعی یاد میکند. او باور دارد که این تجمعات، هرچند در خارج از افغانستان برگزار میشوند، اما پیام مهمی برای جامعه جهانی دارند.
او میگوید: «این اعتراضها نشان میدهد که مردم افغانستان با سیاستهای طالبان موافق نیستند و هنوز صدای مخالفت خاموش نشده است.» به باور او، ادامه چنین فعالیتهایی میتواند توجه افکار عمومی و نهادهای بینالمللی را نسبت به وضعیت افغانستان حفظ کند.
«تغییر با اتحاد ممکن است»
یاقوت ماندگار معتقد است که تغییر وضعیت افغانستان بدون همبستگی و همکاری مردم ممکن نیست. او میگوید هر تحول بزرگی نیازمند اتحاد است و آینده افغانستان نیز به اراده و تلاش شهروندان آن بستگی دارد.
او در پایان پیامی برای زنان افغانستان دارد: «قوی بمانید، تسلیم نشوید و روی تواناییهای خود کار کنید. میدانم شرایط دشوار است، اما نباید امید را از دست داد.»
یاقوت تأکید میکند که حضورش در تظاهرات ۳۰ می پایان راه نیست و تا زمانی که بتواند، به فعالیتهای خود برای دفاع از حقوق مردم افغانستان ادامه خواهد داد.
