بزرگترین خودروساز اروپا، فولکسواگن، وارد مرحلهای تازه از بازسازی ساختاری میشود. پس از هفتهها کشمکش، هیئت نظارت این شرکت بهاتفاق آرا با طرح جامع نجات و اصلاحات موافقت کرد. الیور بلومه، مدیرعامل گروه فولکسواگن، عصر پنجشنبه این تصمیم را «نشانهای قوی برای آینده گروه فولکسواگن» توصیف کرد. با این حال، تصمیمات اتخاذ شده پیامآور دورانی پرتنش و تغییراتی دردناک برای بدنه کارگری و کارمندان این مجموعه است.
حذف پنجاه هزار شغل
طبق مصوبه جدید، دستکم ۵۰ هزار موقعیت شغلی دیگر در سطح جهانی—از جمله در سطوح مدیریتی—حذف خواهد شد که پیشبینی میشود حدود نیمی از آنها در آلمان اعمال شود. این اقدام پس از توافقات سال ۲۰۲۴ برای کاهش تدریجی نیرو در برند اصلی و زیرمجموعههایی نظیر آئودی (Audi) و پورشه انجام میگیرد. اشتفان براتزل ، کارشناس صنعت خودرو در مرکز مدیریت خودروسازی (CAM)، تاکید دارد که مدیریت ناچار خواهد بود علاوه بر کاهش تعداد پرسنل، هزینههای دستمزد به ازای هر کارگر را مهار کرده و بهرهوری را افزایش دهد.
وضعیت نامعلوم چهار کارخانه
وضعیت چهار کارخانه فولکسواگن در آلمان همچنان مبهم باقی مانده است. برای کارخانههای امدن (Emden)، تسویکاو (Zwickau)، هانوفر (Hannover) و کارخانه آئودی در نکارزولم (Neckarsulm)، تأمین تولید رقابتی برای دورهای که بهتدریج از سالهای ۲۰۳۱ تا ۲۰۳۴ آغاز میشود، در حال حاضر تضمینشده نیست. طبق این مصوبه، دلیل اصلی این وضعیت، مازاد ظرفیت تولید ۵۰۰ هزار خودرو در اروپاست. با این حال، اولاف لیس، نخستوزیر ایالت نیدرزاکسن، این تصمیم را دستاوردی مثبت ارزیابی کرد و گفت پیشتر پیشنویسی مطرح بود که عملاً تعطیلی این کارخانهها را قطعی میکرد، اما اکنون مسیر به سمت بررسی بازِ راههای تثبیت این کارخانهها تغییر کرده است. او افزود که ترجیح میداد تضمینی قطعی برای تولید در این کارخانهها وجود داشته باشد، اما در حال حاضر چنین تضمینی در دسترس نیست.
Foto:© epd-bild / Friedrich Stark
بررسی کاربردهای جایگزین
قرار است همزمان با سایر برنامهها، «امکان کاربردهای جایگزین» برای این کارخانهها بررسی شود. از جمله گزینههای مطرح، استفاده موقت از این کارخانهها برای تولیدات نظامی و همچنین تولید برخی مدلهای چینی فولکسواگن در آلمان است. طرح نهایی برای کارخانههای اروپایی باید تا پایان جون ۲۰۲۷ آماده شود. اشتفان براتسل ، کارشناس خودرو از مرکز مدیریت خودرو (CAM)، تعطیلی احتمالی هر چهار کارخانه را اقدامی افراطی میداند و معتقد است با بهبود بهرهوری، کاهش ظرفیت در دو کارخانه در آلمان کافی خواهد بود. لیس نیز تأکید کرد که بسیاری از تصمیمات مشخص هنوز اتخاذ نشده و پرسشهای زیادی، از جمله چگونگی کاهش تنوع نسخهها و تجهیزات خودروها بدون از دست دادن رضایت مشتریان، همچنان باز است. براتسل نیز نقش تعیینکنندهای برای خودروهای برقی قائل است و میگوید اگرچه تولید خودروهای احتراقی در دهه ۲۰۳۰ نیز ادامه خواهد داشت، اما این فناوری در بلندمدت نمیتواند مشاغل با دستمزد بالا را در رقابت بینالمللی حفظ کند.
عدم واگذاری برند اصلی
در فرآیند بازسازی، همه برندهای زیرمجموعه گروه در کانون توجه قرار دارند، اما به گفته کریستیانه بنر، رئیس اتحادیه کارگری آیجیمتال (IG Metall)، و دانیلا کاوالو، رئیس شورای کارکنان، طرح واگذاری بخش خودروهای سواری برند اصلی فولکسواگن و بخش قطعات از دستور کار خارج شده است. آنان همچنین از شیوه اطلاعرسانی هیئت مدیره در هفتههای اخیر انتقاد کردند.
بر اساس این طرح، تولید سالانه گروه فولکسواگن باید به ۹ میلیون خودرو کاهش یابد که این رقم، حدود یک میلیون کمتر از تولید کنونی و سه میلیون کمتر از دوران پیش از همهگیری کرونا است. همچنین برای بازه زمانی ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۱، سرمایهگذاری ۱۳۵ میلیارد یورو در داراییهای ثابت و پژوهش و توسعه پیشبینی شده است.
دیدگاه کارشناسان
براتسل در مجموع از این طرح صرفهجویی حمایت میکند و میگوید هیئت مدیره اقدامات نسبتاً قاطعی انجام داده و جسارت ایجاد فضای تهدیدآمیز را داشته است. با این حال، او تأکید دارد که اکنون باید اقدامات مشخص در ادامه این تصمیمات اجرا شود. او خواستار سرمایهگذاری بیشتر در حوزههای رشد جدید مانند رانندگی خودران و رباتیک شده و میگوید فولکسواگن از فناوران و مهندسان برجستهای برخوردار است و پتانسیل زیادی دارد. به باور او، این شرکت باید در این زمینهها جسورتر عمل کند و اکنون فرصت مناسبی برای ورود جدی به این حوزههاست، زیرا در دهه ۲۰۳۰ دیگر دیر خواهد بود.
