چهار سال پس از کشتهشدن ژینا مهسا امینی در ایران، یک فضای سبز در منطقه وینترهوده هامبورگ به نام او نامگذاری شد. این مکان از سال ۲۰۲۲ محل تجمع و اعتراض ایرانیان هامبورگ در حمایت از جنبش «زن، زندگی، آزادی» بوده است.
از نظر دانیال ایلخانیپور، نماینده ایرانیتبار حزب سوسیالدموکرات (SPD) در پارلمان ایالتی هامبورگ، اهمیت این محل به سابقه اعتراضها و قرار گرفتن آن در برابر ساختمان سابق کنسولگری جمهوری اسلامی برمیگردد. او در گفتوگو با امل نیوز گفت: «ما شب و روز، در باران و برف، تا زمان بستهشدن کنسولگری دقیقاً در همین فضای سبز اعتراض کردیم. اینجا جای مناسبی برای زنده نگهداشتن یاد این رویدادهاست؛ درست در برابر نمایندگی رسمی رژیم که نماد مرگ و شکنجه بسیاری از انسانهای بیگناه است.»
از محل اعتراض تا پارک ژینا
در سال ۲۰۲۳، دو هنرمند زن ساکن هامبورگ با حمایت اداره منطقه هامبورگ-نورد، یادمان «باغچه ژینا» (Jinas Beet) را در فضای سبز خیابان Bebelallee و روبهروی ساختمان سرکنسولگری سابق جمهوری اسلامی برپا کردند. این یادمان ابتدا بهصورت موقت و با سازهای چوبی ایجاد شده بود.
اداره منطقه هامبورگ-نورد بعدتر ۳۰ هزار یورو برای تبدیل «باغچه ژینا» به یادمانی دائمی و مقاوم در برابر شرایط جوی اختصاص داد. نسخه برنزی این یادمان در ماه مه ۲۰۲۶ رونمایی شد و ۱۰ هزار یورو دیگر نیز برای برگزاری مراسم آن اختصاص یافت.
اکنون این فضای سبز نیز نام ژینا مهسا امینی را بر خود دارد. در پایان آگوست ۲۰۲۶، تابلوهای «Jina-Mahsa-Amini-Park» در این محدوده نصب شد؛ یکی از آنها درست پشت یادمان و روبهروی ساختمان سابق کنسولگری قرار دارد و دو تابلوی دیگر در ورودیهای Hudtwalckerstraße و Meenkwiese نصب شدهاند.
به گفته ایلخانیپور، قرار گرفتن این یادمان در برابر ساختمان سابق کنسولگری اهمیت ویژهای دارد. او میگوید: «هر کسی که از کنار کنسولگری عبور میکند، باید متوجه شود که اینجا صحبت از یک دولت «عادی» نیست.»
ایلخانیپور درباره آینده این مکان نیز گفت: «اگر کنسولگری روزی نمایندگی یک ایران آزاد شود، همواره یادآور این سالها خواهد بود. دوران رژیمی که به فرزندان خودش شلیک میکند، به پایان رسیده است!»
کنسولگری سابق ایران در خیابان Bebelallee در سال ۲۰۲۴، پس از اعدام جمشید شارمهد، شهروند ایرانی-آلمانی، به دستور دولت فدرال آلمان تعطیل شد.
قتل ژینا، نقطه عطف برای ایرانیان
دانیال ایلخانیپور، مرگ ژینا مهسا امینی را نقطه عطفی در اعتراضها علیه حکومت ایران میداند. او میگوید: «من متقاعد هستم که این رویداد در تاریخ بهعنوان آغاز پایان رژیم ثبت خواهد شد. پس از این نقطه عطف، بسیاری از ایرانیان، حتی آنهایی که «غیرسیاسی» بودند، سیاسی شدند. غرب عملاً مجبور شد به آنچه در ایران میگذرد توجه کند و روشن شد که دیگر نمیتوان به وضعیت عادی بازگشت.»
او در ادامه به نقش جامعه ایرانیان هامبورگ اشاره میکند و میگوید: «هامبورگ بزرگترین جامعه ایرانیان در اتحادیه اروپا را دارد؛ جامعهای که به شکلی باورنکردنی فعالانه برای خود و برای جنبش آزادی در ایران تلاش میکند. بنابراین مهم است که این جنبش سرانجام بهصورت نمادین در شهر ما نیز تثبیت شود.»
انتقاد از سیاست آلمان در قبال ایران
ایلخانیپور در بخش دیگری از گفتوگو با امل نیوز، از سیاست آلمان در قبال ایران انتقاد میکند و میگوید: «آلمان هم در تأمین منافع خود و هم در حمایت از مردم ایران، اشتباهات بزرگی مرتکب شده است.» به گفته او، این انتقاد «فراتر از مرزبندیهای حزبی» اوست.
در مقابل، ایلخانیپور عملکرد هامبورگ را متفاوت ارزیابی میکند و میگوید این ایالت «یکی از معدود ایالتهای آلمان» بوده که این موضوع را تشخیص داده و خواستههای «غیرمعمول و بسیار صریح» مطرح کرده است. ایلخانپور به موضوعاتی مانند قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی، درخواست برای اخراج سفیر ایران، گسترش ممنوعیت صدور روادید برای اعضای سپاه پاسداران و جلوگیری از فروش نفت توسط «ناوگان سایه» اشاره میکند و میگوید هامبورگ در بسیاری از این زمینهها «یک گام جلوتر از اتحادیه اروپا و دولت فدرال» بوده است.
او در ادامه، بر نقش ایالتها در افزایش فشار سیاسی تأکید میکند و میگوید: «بسیاری از اقدامات ضروری متأسفانه در سطح دولت فدرال تصمیمگیری میشوند؛ دولتی که در این زمینه بیش از حد محتاطانه عمل میکند. با این حال، ایالتها میتوانند فشار را افزایش دهند.»
ایلخانیپور همچنین بر ضرورت توجه مستمر به وضعیت حقوق بشر در ایران تأکید میکند و میگوید: «این رژیم از سکوت و عادتکردن مردم به رنج تغذیه میکند. بنابراین همه ما، بهویژه سیاستمداران، باید توجهها را به جنایتهای رژیم جلب کنیم.»
او ادامه میدهد: «زمانی که جنگ در جریان بود، بسیاری درباره ایران صحبت میکردند. از خودم میپرسم چرا همان صداها را زمانی که انسانهای بیگناه اعدام میشوند، نمیشنویم.»
یادمان امروز، نمادی برای آینده
ایلخانیپور معتقد است اهمیت این مکان در سالهای آینده بیشتر آشکار خواهد شد. او میگوید: «در نگاه به گذشته، این مکان به نمادی تاریخی و مهم تبدیل خواهد شد و یادآور آغاز پایان یک رژیم غیرعادلانه خواهد بود؛ رژیمی که یک کشور کامل را به گروگان گرفته است.»
او درباره معنای این مکان برای جنبش اعتراضی نیز میگوید: «این مکان یادآور روزهایی خواهد بود که در کنار هم ایستادیم و اجازه ندادیم ما را از هم جدا کنند. زمانی که همه ما، چه خواسته و چه ناخواسته، «انسانهای سیاسی شدیم» و در نهایت توانستیم کاری را که ناممکن به نظر میرسید، انجام دهیم: صدای مردم ایران باشیم، نگذاریم جهان بار دیگر چشم خود را بر آنچه در ایران میگذرد ببندد و به رژیم فرصت دیگری برای نجات بدهد.»
ایلخانیپور، در پایان به همراهی مردم هامبورگ اشاره میکند و میگوید این مکان یادآور حمایت آنان در این دوران دشوار نیز خواهد بود: «بسیاری از زنان و مردان هامبورگ در این دوران دشوار در کنار ما ایستادند.»
