نخستین دوره جشنواره Sarkash (سرکشUnderground) شنبه، اول آگست، در برلین برگزار شد. این رویداد هنرمندان تبعیدی و دیاسپورای افغانستان، بلوچستان و کشمیر را گرد هم آورد تا از طریق موسیقی هیپهاپ، رپ، ترپ و موسیقی آلترناتیو، صدای فرهنگ، هویت و مقاومت را به گوش مخاطبان برسانند. جشنواره از ساعت ۱۶:۳۰ تا ۳ بامداد ادامه داشت و با استقبال گسترده افغانها و بازدیدکنندگانی از ملیتهای مختلف همراه شد.
چرا سرکش؟
برگزارکنندگان میگویند نام «سرکش» از واژه فارسی/دری به معنای نافرمان یا شورشگر گرفته شده است؛ نامی که فلسفه این جشنواره را بازتاب میدهد. به گفته آنان، در شرایطی که بسیاری از هنرمندان این منطقه با سرکوب سیاسی، تبعید و حذف فرهنگی روبهرو هستند، موسیقی میتواند زبان اعتراض، روایت حقیقت و امید باشد.
فراتر از یک جشنواره موسیقی
سرکش تنها یک جشنواره موسیقی نبود؛ بلکه تلاش داشت فضایی برای گردهمآوردن هنرمندان و جامعه دیاسپورای افغانستان، بلوچستان و کشمیر ایجاد کند. این رویداد با همکاری Roshā e.V. و Afghan Punk Collective برگزار شد؛ دو مجموعهای که در معرفی جشنواره تأکید کردهاند هدفشان ایجاد فضایی برای هنرمندان تبعیدی و صداهایی است که در کشورهایشان با محدودیت روبهرو هستند و موسیقی را ابزاری برای روایت، اعتراض و حفظ هویت فرهنگی میدانند.
فضای بیرونی محل برگزاری نیز حالوهوایی متفاوت داشت. غرفههایی برای نمایش و فروش لباسها و زیورآلات سنتی افغانستان برپا شده بود و غذاهای سنتی و شیریخ افغانی نیز در دسترس بود. همین بخش باعث شده بود جشنواره تنها به صحنه اجرا محدود نماند و بازدیدکنندگان فرصت آشنایی بیشتر با فرهنگ و هنر افغانستان را نیز داشته باشند.
شبی پر از موسیقی و انرژی
در طول برنامه، هنرمندانی از چهرههای موسیقی آلترناتیو روی صحنه رفتند که از افغانستان سامی، منیژه تلاش، حسین 0093 و ابوم اجرا کردند. جمعیت با اجرای هنرمندان همخوانی میکرد، میرقصید و شور و انرژی ویژهای به فضای جشنواره بخشیده بود. در میان حاضران، علاوه بر مردم افغانستان، افراد زیادی از ملیتهای مختلف نیز حضور داشتند که همین موضوع، فضای جشنواره را به محیطی چندفرهنگی و صمیمی تبدیل کرده بود.
تجربهای از همبستگی
جشنواره تا ساعت سه بامداد ادامه داشت و در تمام این مدت، فضای صمیمی و پرنشاط آن حفظ شد. بسیاری از حاضران، از افغانها گرفته تا شرکتکنندگانی از ملیتهای دیگر، با اجرای هنرمندان همراهی میکردند، میرقصیدند و لحظهها را با تشویق و همخوانی به خاطرهای مشترک تبدیل میکردند.
شاید تأثیرگذارترین بخش این شب، دیدن هموطنانی بود که در میان موسیقی، هنر و فرهنگ، فارغ از دغدغههای روزمره، لحظاتی از شادی را با یکدیگر تجربه میکردند. «سرکش» نشان داد که موسیقی میتواند فراتر از سرگرمی باشد؛ پلی برای پیوند دوباره جامعه مهاجر، حفظ هویت فرهنگی و ایجاد فضایی که در آن هنر، گفتوگو و همبستگی در کنار یکدیگر معنا پیدا کنند.
