به ایستگاه مرکزی قطار مگدبورگ میرسم. برای نخستین بار است که به این شهر آمدهام؛ نخستین بار هم هست که در ایالت زاکسن-آنهالت حضور دارم.
هنوز چند قدمی از درِ اصلی ایستگاه دور نشدهام که سنگینی فضا را احساس میکنم. نمای سینمای «سینماکس» در روبهروی ایستگاه کمی حالوهوایم را بهتر میکند. مرد عنکبوتی آنجا ایستاده و آماده پریدن است. با خودم میگویم: اگر او میتواند، من هم میتوانم، مگر نه؟ شانههایم را صاف میکنم و راه میافتم تا مگدبورگ را بهتر بشناسم.
نمیدانم چه چیزی در انتظارم است، اما اعتراف میکنم که تصاویر و تصورهای زیادی در ذهن دارم: انتخابات ایالتی پیشِ رو و احتمال پیروزی حزب «آلترناتیو برای آلمان» (AfD).
امروز به اینجا آمدهام، چون قرار است، چهارشنبه، اتفاقی غیرمعمول رخ دهد. بازرگانان و صاحبان رستورانهایی که پیشینه مهاجرتی دارند، فراخوان اعتصاب عمومی دادهاند. آنها میخواهند نشان دهند مگدبورگ چه شکلی خواهد شد اگر همه کسانی که حزب AfD خواهان رفتنشان است، واقعاً این شهر را ترک کنند. پس از آن نیز قرار است تظاهراتی برگزار شود.
دوازده روز مانده به انتخابات ایالتی، تنشها به اوج رسیده است. نظرسنجیها نشان میدهند که ممکن است برای نخستین بار در تاریخ جمهوری فدرال آلمان، در یکی از ایالتها حزبی که «راست افراطی» طبقهبندی شده است، زمام دولت را به دست بگیرد.
اعتصاب عمومی علیه نژادپرستی
امروز چهارشنبه، حدود ۱۲۰ سوپرمارکت، رستوران و فروشگاه در مگدبورگ که متعلق به افراد دارای پیشینه مهاجرتی هستند، برای شرکت در یک اعتصاب عمومی داوطلبانه تعطیل میشوند.
این اعتصاب از ساعت ۱۰ صبح تا ۳ بعدازظهر ادامه دارد. پس از آن، فروشگاهها و رستورانها دوباره فعالیت عادی خود را برای عموم از سر میگیرند.
بیش از یک ماه است که با شعار «اعتصاب علیه نژادپرستی و طرد اجتماعی» مردم به شرکت در این اعتصاب دعوت میشوند. شورای پناهندگان ایالت زاکسن-آنهالت نیز از این اقدام حمایت میکند.
درخواستهایی برای اخراج گسترده مهاجران و کنار گذاشتن افراد دارای پیشینه مهاجرتی از جامعه، در میان بسیاری از افرادی که تجربه مهاجرت یا پناهندگی دارند، باعث ترس و نگرانی شده است.
دو روز پیش از اعتصاب، داوطلبان پوسترهایی را پخش کردند که در آنها اعتصاب و تظاهرات اعلام شده بود. روی این پوستر نوشته شده است:
«امروز درهای خود را میبندیم تا فردا درهای جامعه آزاد و دموکراتیک بسته نشوند.»
قرار است ساعت ۱۳، تظاهرات بزرگی مقابل پارلمان ایالتی زاکسن-آنهالت در مگدبورگ آغاز شود.
نگرانی و تنش به اوج رسیده است
در جریان قدمزدن در محله مرکزی هاسلباخپلاتس (Hasselbachplatz)، در دو طرف خیابان مغازهها و رستورانهای عربی و ترکی دیده میشوند. در فاصلههای چند متری، پوسترهای انتخاباتی حزب AfD روی تیرهای چراغ برق نصب شدهاند. بعضی از آنها پیام مستقیمی مانند «همهچیز خوب خواهد شد» دارند و برخی دیگر تصاویر نامزدهای انتخاباتی را نشان میدهند. روی بیشتر این پوسترها تصویر اولریش زیگموند (Ulrich Siegmund) دیده میشود؛ کسی که در صورت کسب اکثریت پارلمان توسط AfD، میتواند ریاست دولت ایالت زاکسن-آنهالت را بر عهده بگیرد.
در مورد اینکه اگر AfD در زاکسن-آنهالت به قدرت برسد، آینده چگونه خواهد بود، نگرانی و عدم اطمینان زیادی وجود دارد. یکی از صاحبان یک رستوران عربی از ترس و نگرانی خود درباره اتفاقاتی که ممکن است رخ دهد، صحبت میکند. این مرد که اهل شهر درعا در سوریه است، کنار دوستش نشسته و هر دو با هم سیگار میکشند. کمی بعد او بلند میشود تا پوستر اعتصاب را جلوی رستوران نصب کند.
این دو دوست به شرطی حاضر به گفتوگو شدند که نامشان ذکر نشود. آنها از حمله به رستوران یا آزار و اذیت از سوی راستگرایان افراطی میترسند.
صاحب رستوران ده سال است که در مگدبورگ زندگی میکند و تابعیت آلمانی ندارد. او درباره تجربههای خود با اداره امور اتباع خارجی صحبت میکند و از تأخیر در تمدید اقامت و همچنین نژادپرستیای که به گفته او با آن مواجه هستند، شکایت دارد. تمدید اجازه اقامت او ۱۱ ماه طول کشیده است.
صاحب رستوران میگوید در شهر گزارشهایی منتشر شده که بر اساس آنها، اداره امور اتباع خارجی در سه ماه گذشته دیگر درخواستهای تمدید اقامت و درخواستهای دریافت تابعیت آلمان را بررسی نکرده است.
او معتقد است اگر AfD به قدرت برسد، ممکن است مغازههای عربی در شهر بسته شوند. اگر چنین اتفاقی بیفتد، او به بازگشت به سوریه فکر خواهد کرد. او امیدوار است وضعیت سوریه طی دو یا سه سال آینده بهتر شود تا بتواند دوباره به کشورش بازگردد.
پوسترهای اعتصاب بر ویترین مغازهها
نرمین برای لحظهای در منطقه هاسلباخپلاتس توقف کرد تا از یک فروشگاه مواد غذایی که متعلق به یکی از دوستان همسرش است، مقداری سبزی بخرد. مادرش و دو فرزندش در خودرو منتظر او بودند.
این مادر سوری-کُرد، ۱۲ سال است که در مگدبورگ زندگی میکند. بر درِ این فروشگاه نیز پوستری درباره مشارکت در اعتصاب نصب شده است.
نرمین از احساس عجیبی صحبت میکند که در نخستین روز مدرسه، هنگام همراهی دو فرزندش به او دست داده بود. سال تحصیلی در مگدبورگ از ۱۷ اوت آغاز شده است. دختر بزرگتر او امسال به کلاس پنجم میرود.
اما مادر متوجه شد که تمام دانشآموزان کلاس دخترش خارجی هستند. او میگوید قبلاً هرگز چنین چیزی وجود نداشته است. به همین دلیل این احساس به او دست داد که نوعی جداسازی میان دانشآموزان خارجی و آلمانی صورت گرفته است.
نرمین همچنین ماجرایی را به یاد میآورد که چند روز پیش در خیابان او را ناراحت و شوکه کرده بود. یک جوان آلمانی با سرعت از کنار او عبور کرد و جلو زد. در همان لحظه به سگش گفت:
«زود، زود. نمیخواهیم کنار خارجیها راه برویم.»
ایمان هلال
