هفتادوهشتمین نمایشگاه بینالمللی کتاب فرانکفورت در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ به پایان رسید. این رویداد علاوه بر معرفی کتابها و نویسندگان، میزبان بحثهای سیاسی و اجتماعی درباره هوش مصنوعی، راستگرایی افراطی، خشونت علیه زنان، مردانگی و کاهش توانایی خواندن در میان دانشآموزان آلمانی بود. با این حال، سخنان چند زن نویسنده و فعال اجتماعی از مهمترین لحظات این نمایشگاه به شمار میرفت.

در ضمن دو خبرنگار امل نیوز، تامریکو شوشیاشویلی و رونی درویش، در نشستی با عنوان «روزنامهنگاری، سیاستمداران و جنگ» که از سوی رادیو دویچلندرادیو (Deutschlandradio) در چارچوب مجموعه برنامههای «Denkfabrik» برگزار شد، حضور داشتند.
در این نشست، نقش روزنامهنگاری در پوشش فعالیتها و تصمیمهای سیاستمداران قدرتمند، از جمله ولادیمیر پوتین و بشار اسد، بررسی شد. شرکتکنندگان درباره مسئولیت رسانهها در بررسی صحت اظهارات سیاسی، پرهیز از بازتاب صرف سخنان سیاستمداران و حفظ استقلال و معیارهای حرفهای روزنامهنگاری گفتوگو کردند.
پوشش جنگها و بحرانهای سیاسی، پیامدهای تصمیمهای سیاسی بر زندگی مردم و تجربه خبرنگارانی که خود جنگ، مهاجرت و تبعید را تجربه کردهاند، از دیگر موضوعات این نشست بود. همچنین درباره نقش رسانهها در شکلدهی به گفتمان سیاسی و تأثیر گزارشهای خبری بر افکار عمومی بحث شد.
اعتراض نویسنده چک به سیاستمداران
رادکا دنمارکووا، نویسنده اهل جمهوری چک، در مراسم افتتاحیه با انتقاد از وزیران فرهنگ آلمان و جمهوری چک گفت: «وزیران دولتی فرهنگ که فرهنگ را نابود میکنند، میآیند و میروند، اما ادبیات باقی میماند.» این سخنان با تشویق گسترده حاضران و ایستادن بخشی از جمعیت همراه شد.
او از سیاستهای دولت جمهوری چک در حوزه فرهنگ نیز انتقاد کرد. منتقدان میگویند سیاست فرهنگی جدید این کشور آزادیهای فرهنگی و استقلال رسانههای عمومی را تهدید میکند. دنمارکووا پس از سخنانش با تهدید به محرومیت از حمایتهای دولتی، از جمله کمک برای ترجمه آثارش، روبهرو شد.
او در پاسخ گفت که خودش به وزیر کمک نمیکند، بلکه این وزیر است که از کار او بهره میبرد. بر اساس خبرنامه رسمی نمایشگاه کتاب فرانکفورت، جمهوری چک امسال با شعار «جمهوری چک؛ کشوری در ساحل» در نمایشگاه حضور یافت. بر اساس اعلام برگزارکنندگان، این کشور نزدیک به ۱۰۰ برنامه با مشارکت بیش از ۷۵ نویسنده چک و شمار دیگری از هنرمندان و فعالان فرهنگی برگزار کرد. غرفه ویژه این کشور با طراحی و برنامههای فرهنگی خود، یکی از بخشهای مهم نمایشگاه بود.
روایت تکاندهنده ژیزل پلیکو
ژیزل پلیکو، زن فرانسوی که پرونده تجاوز گروهی به او در فرانسه توجه گستردهای برانگیخت، در نخستین روز نمایشگاه درباره زندگینامهاش با عنوان «سرودی برای زندگی؛ شرم باید جای خود را تغییر دهد» صحبت کرد.
او توضیح داد که چرا خواهان برگزاری علنی دادگاه همسر سابقش شده بود؛ مردی که به او مواد مخدر و داروهای بیهوشکننده میداد تا دیگران به او تجاوز کنند. به گزارش هسنشاو، پلیکو گفت میخواست متجاوزانش را روبهرویش ببیند و خودش با سربلندی در برابر آنان بایستد. او افزود که روند دادگاه به بازپسگیری کرامتش کمک کرده است و اکنون دوباره توانسته عاشق شود.
خشونت علیه زنان؛ مسئولیت همه جامعه
فراوکه بروسيوس-گرسدورف، حقوقدان قانون اساسی، و کریستینا کلم، وکیل مدافع کیفری، در یکی از نشستها تأکید کردند که مقابله با خشونت نباید تنها به دادگاهها واگذار شود. آنان گفتند خشونت مسئله همه جامعه است و باید در سطح اجتماعی به رسمیت شناخته و متوقف شود.

شیلی میزبان نمایشگاه کتاب فرانکفورت در سال ۲۰۲۷
هفتادوهشتمین نمایشگاه بینالمللی کتاب فرانکفورت با واگذاری نمادین میزبانی افتخاری به شیلی برای سال ۲۰۲۷ به پایان رسید. جمهوری چک که مهمان افتخاری نمایشگاه امسال بود، در بعدازظهر آخرین روز این رویداد، نماد میزبانی را به نمایندگان شیلی سپرد. نمایشگاه کتاب فرانکفورت سال آینده از ۶ تا ۱۰ اکتبر ۲۰۲۷ برگزار خواهد شد.
بر اساس خبرنامه رسمی نمایشگاه کتاب فرانکفورت، این مراسم با حضور هنرمندانی از جمهوری چک و شیلی برگزار شد. همچنین ۱۰ نمایشگاه در فرانکفورت و اوفنباخ به معرفی ادبیات، هنر کتاب و فرهنگ جمهوری چک اختصاص داشت. مسئولان برنامه مهمان افتخاری اعلام کردند که این حضور زمینه گفتوگو با ناشران، نمایندگان ادبی و مترجمان از کشورهای مختلف را فراهم کرده است. نمایشگاه کتاب فرانکفورت ۲۰۲۷ از ۶ تا ۱۰ اکتبر برگزار میشود و شیلی مهمان افتخاری آن خواهد بود.