از جائیکه واژه تبعید از کلمه اینگلیسی: EXILE میاید، بر آن شدم تا از ویکیپیدیا در مورد این کلمه بیشتر آگاهی پیدا کنم.
در ویکیپیدیا یا دانشنامه: ” تَبعید، به معنی اجبار کردن شخصی توسط یک حکومت برای زندگی در یک محل خاص را مینامند. در زمان تبعید شخص باید خود را بهطور دائم به مقامات تعیین شده معرفی کند و نباید در تمام مدت زمان تبعید اقدام به ترک محل تبعید نماید. در تاریخ بسیاری از افرادی که مورد تأیید حکومتها نبودند، تبعید میشدند و همواره در میان حکومتها تبعید به عنوان ابزار حذف مخالفان استفاده میشود”.
ولی آیا امروزه هم این کلمه در همین چهارچوب و موضوع استفاده میشود؟
حد اقل از دیدگاه من، این کلمه امروزه،کاربردهای دیگری نیز پیدا کرده و حتی از حجم بار معنائیاش هم اندکی کاسته شده است، یا به نوعی؛ خلع سلاح شده است. امروزه ما به سادگی میگوئیم: هنرمند در تبعید، پزشک در تبعید، سیاستمدار در تبعید، خبرنگار در تبعید. ولی در بسیاری از این موارد، هیچ کداممان از سوی کشور میزبان دُچار اجبار برای سکونت در محلی خاص نشدیم و نیاز هم نیست همیشه خودمان را به مقامات آن کشور و محل معرفی کنیم و بقولی حاضری بدیم.
از آنسو، ولی مجبور شدیم میهن و کشور و خانهمان را ترک کنیم، اتفاقا بسیاری از ما به صورت اجبار.
همسوپنداری با واژه تبعید:
ولی آیا فکر کردید، مثلا ۵۰ سال بعد از امروز، وسایل و یادگاریهای مان برای اطفال و بازماندگان ما شاید به شکلی،یادآور خاطرات ما در تبعید باشد، یادآور زندگیهایمان، دردها و غمهایمان که در بسیاری از موارد تنها تحملاش کردیم. حالا اگر آدمهای با حس و عاطفی باشند، شاید موزه کوچکی از وسایلمان را نگه دارند و مثلا فرزند بزرگمان بگوید: پدر این کتاب را با خودش از افغانستان آورده بود. یا دخترمان تسبیحی که ما از پدرمان به یادگار آورده بودیم و شاید درعبادت از آن استفاده میکردیم را پیش خودش نگه دارد و حتی شاید، نوهمان، عینکهایی که ما استفاده میکردیم را به چشم بزند و با خنده بگوید: (پدر بزرگ هم چشمهایش اصلا نمیدیده).
با این مقدمه، میخواهم شما را باخودم به موزه تبعید در ( کتابخانه ملی آلمان) در فرانکفورت ببرم:
آرشیو تبعید در کتابخانه ملی آلمان در فرانکفورت:
حدود ۵۰۰ هزار نفر در فاصله سالهای ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ بر اثر سرکوب حکومت نازی مجبور به ترک قلمرو تحت سلطه این رژیم و زندگی در تبعید شدند. اگرچه همه آنان قربانی تبعیض، طرد اجتماعی و آزار و تعقیب بودند، اما دلایل فرار، زمان خروج، مسیرهای مهاجرت، مقصدها و تجربههایشان در تبعید با یکدیگر تفاوت داشت. به همین دلیل، تبعید در این دوره مجموعهای از تجربههای گوناگون و فردی بود که از یک سو با گسست، از دست دادن و محرومیت و از سوی دیگر با آغاز دوباره و کسب فرصتها و دستاوردهای تازه همراه بود.
نمایشگاه دائمی آرشیو تبعید آلمان ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ در کتابخانه ملی آلمان، با تکیه بر اسناد و آثار اصلی موجود در آرشیو، تصویری چندبعدی از این پدیده تاریخی ارائه میدهد. این نمایشگاه در سه بخش اصلی «در حال فرار»، «در تبعید» و «پس از تبعید» و چندین بخش فرعی سازماندهی شده است.
آثار به نمایش درآمده، علاوه بر نشان دادن تنوع تجربههای تبعید، اطلاعاتی درباره زندگی افراد مختلف ارائه میکنند و مفاهیم کلی نمایشگاه را با نمونههای واقعی و سرگذشتهای شخصی ملموس میسازند. هر اثر روایتگر تجربه تاریخی منحصربهفرد یک فرد است. در مجموع، این نمایشگاه ضمن ارائه تصویری جامع از تبعید آلمانیزبانان در سالهای ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵، بر اهمیت توجه به جزئیات و نگاه چندجانبه در مطالعه و روایت تاریخ تأکید میکند.
آیا شما هم از موزه تبعید در فرانکفورت دیدن کردید؟
حس شما با دیدن اشیا و لوازم به جا مانده از انسان هایی که زمانی آرزوی های بزرگی در دل داشتند و شاید سرنوشت و روزگار مانع رسیدن آن ها به آروزوهای شان شده است چیست؟
قابل یادآوری است، موزه تبعید در ( کتابخانه ملی آلمان) از تاریخ ۲۷ ماه ژوئیه تا ۸ ماه آگست تعطیل است.
از آن تاریخ به بعد، میتوان به این موزه از ایستگاه کانستابلارواخه با U5 تا ایستگاه: Deutsche National Bibliothek سفر کرد و بدون هزینه دیدن کرد.
قسمتی از این اطلاعات از ویبسایت رسمی کتابخانه ملی آلمان برگرفته شده است.
