زنده نگه داشتن یاد یک زخم تاریخی در پایتخت
۶۵ سال پس از آغاز ساخت دیوار برلین در ۱۳ اوت/آگوست ۱۹۶۱، پایتخت آلمان شاهد برگزاری مراسمهای یادبود، نمایشگاهها و چیدمانهای هنری است. همچنین در مراسم مرکزی که در محل «یادمان دیوار برلین» در خیابان برناور برگزار شد، مقامات عالیرتبه کشوری حضور داشتند. در «دروازه براندنبورگ» (Brandenburger Tor) نیز، یک سازه هنری به طول ۳۰ متر و ارتفاع ۳ متر، یادآور تقسیم دردناک این شهر است.
این دیوار مرزی در سال ۱۹۶۱ به دستور رهبران «جمهوری دمکراتیک آلمان» (DDR) برای جلوگیری از فرار شهروندان به غرب ساخته شد؛ مانعی سخت که در طول سالهای برپاییاش جان دستکم ۱۴۰ نفر را هنگام تلاش برای فرار گرفت.
epd-bild/Christian Ditsch
آزادی در خطر بیتفاوتی
«جولیا کلکنر» (Julia Klöckner)، رئیس پارلمان آلمان، با تأکید بر لزوم حفظ فرهنگ یادآوری، هشدار داد که آرمانهای آزادیخواهانه سال ۱۹۸۹ بیش از آنکه توسط سیمخاردار تهدید شوند، در معرض خطر «بیتفاوتی و بیتوجهی» قرار دارند. کلکنر خاطرنشان کرد که آگاهیبخشی به نسل جوان، که آلمان شرقی برای آنها روزبهروز تاریخیتر و دورتر میشود، یک ضرورت حیاتی است. وی همچنین خواستار احترام به تجربیات خاص آلمانیهای شرقی از دوران تقسیم و اتحاد مجدد شد و افزود: «برای آلمانیهای شرقی با اتحاد آلمان همهچیز تغییر کرد. کسانی که میخواهند این تجربه را درک کنند، باید آماده شنیدن باشند.»
Foto: epd-bild / Christian Ditsch
هشدار درباره بازسازی چهرهای مثبت از دیکتاتوری
در همین حال، «ولفرام وایمر»، وزیر دولت در امور فرهنگ، نسبت به تطهیر و سادهانگاری دیکتاتوری آلمان شرقی هشدار داد. وایمر با اشاره به جریانهای سیاسی راست و چپ افراطی مانند «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) و «حزب چپ» (Die Linke)، آنها را به ارائه تصویرسازیهای کاذب و مثبت از DDR متهم کرد. همزمان، «اولین زوپکه»، مسئول رسیدگی به قربانیان دیکتاتوری حزب (SED)، از نوستالژیسازی برای زندگی در آلمان شرقی انتقاد کرد و خواستار اجباری شدن بازدید دانشآموزان از یادمانهای DDR شد. به گفته زوپکه، اگرچه خاطرات شخصی و نوستالژیک انسانی است، اما زمانی که خفقان و نظارت شدید امنیتی آن دوران به فراموشی سپرده شود، بسیار خطرناک خواهد بود.
زنده نگه داشتن نام مبارزان راه آزادی در فضای شهری
وزیر فرهنگ آلمان همچنین نگران تأثیر تغییرات سیاسی احتمالی در انتخابات پیشرو در ایالت «زاکسن-آنهالت» و برلین بر سیاستهای یادآوری تاریخی است. وایمر برای مقابله فعال با فراموشی تاریخی پیشنهاد کرد که خیابانها و میدانهای جدید به نام مبارزان و معترضانی نامگذاری شوند که توسط دیکتاتوری کمونیستی کشته شده یا به زندان افتادهاند. او این اقدام را شیوهای پویا برای زنده نگه داشتن حافظه جمعی و قدردانی از کسانی دانست که در برابر استبداد ایستادگی کردند.
