بر اساس یک مطالعه تازه سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو)، آلمان همچنان پس از ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و استرالیا، چهارمین مقصد محبوب تحصیلی در جهان برای دانشجویان بینالمللی است. طبق این گزارش، حدود ۱۲ درصد از کل دانشجویان بینالمللی آلمان را برای ادامه تحصیل انتخاب میکنند. در مجموع، نزدیک به نیمی از دانشجویان بینالمللی به دانشگاههای اروپا، آمریکای شمالی و استرالیا جذب میشوند.
با این حال، دادههای «سازمان تبادلات آکادمیک آلمان» (DAAD) نشان میدهد که دانشجویان بینالمللی در خارج از محیط دانشگاه با چالشهایی مانند کمبود مسکن، پیچیدگیهای اداری و تجربه نابرابریهای اجتماعی روبهرو هستند.
جایگاه محبوب آلمان در میان دانشجویان اروپایی
به گزارش روزنامه میگازین، این مطالعه نشان میدهد که در میان دانشجویان اروپایی که در سایر کشورهای اروپا تحصیل میکنند، آلمان محبوبترین مقصد تحصیلی است و پس از آن فرانسه و هلند قرار دارند. از مهمترین دلایل انتخاب آلمان میتوان به جایگاه این کشور در حوزه فناوری، ارائه برنامههای آموزشی به زبان انگلیسی و همچنین هزینههای نسبتاً پایین تحصیل و زندگی در مقایسه با دیگر کشورهای صنعتی اشاره کرد.
بر اساس دادههای «سازمان تبادلات آکادمیک آلمان» (DAAD) که در ماه سپتامبر سال گذشته منتشر شده است، سهم دانشجویان بینالمللی در ثبتنامهای اولیه دانشگاهی در سال تحصیلی ۲۰۲۴ به حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است. در میان رشتههای پرطرفدار در بین این دانشجویان، علوم طبیعی و ریاضیات جایگاه برجستهای دارند.
چالشهای زندگی دانشجویان بینالمللی در آلمان
با وجود جذابیت بالای آلمان برای تحصیل، گزارشها نشان میدهد که دانشجویان بینالمللی در زندگی روزمره با چالشهای متعددی روبهرو هستند. بر اساس یافتههای «DAAD»، حدود ۷۵ درصد از دانشجویان بینالمللی در محیط دانشگاه احساس میکنند که مورد استقبال قرار میگیرند و تنها دو درصد احساس عدم پذیرش دارند.
اما در خارج از محیط دانشگاه، وضعیت متفاوت است. بسیاری از دانشجویان از مشکلاتی مانند دشواری در یافتن مسکن، پیچیدگیهای اداری و همچنین ارتباط محدود با دانشجویان آلمانی شکایت دارند. این مسائل بهویژه در روند ادغام اجتماعی و آغاز زندگی در یک کشور جدید نقش مهمی ایفا میکند.
تجربه تبعیض در خارج از دانشگاه
بر اساس این گزارش، تفاوت قابل توجهی میان تجربه دانشجویان در محیط دانشگاه و خارج از آن وجود دارد. در فضای دانشگاهی، ۸۰ درصد از دانشجویان بینالمللی و دانشجویان دارای پیشینه مهاجرتی اعلام کردهاند که تاکنون تجربه تبعیض نداشتهاند.
اما در زندگی روزمره، وضعیت متفاوت است. حدود نیمی از این گروهها از تجربههای گاهبهگاه تبعیض خبر دادهاند و ۱۳ درصد نیز گفتهاند که این موارد را بهطور مکرر تجربه کردهاند. دانشجویان از مناطق آفریقا، خاورمیانه و آسیا-اقیانوسیه بیش از سایر گروهها در معرض چنین تجربیاتی قرار دارند.
یونسکو در جمعبندی خود تأکید میکند که آموزش عالی در سطح جهانی همچنان تحت تأثیر نابرابریهای ساختاری است؛ مسائلی که میتواند بر دسترسی به آموزش، روند تحصیل و فرصتهای آینده تأثیر بگذارد.
رشد چشمگیر مهاجرت تحصیلی در جهان و نابرابری فرصتها
طبق این گزارش، تعداد دانشجویانی که برای ادامه تحصیل به خارج از کشور میروند در دو دهه گذشته بیش از سه برابر شده و از ۲٫۱ میلیون نفر در سال ۲۰۰۰ به حدود ۷٫۳ میلیون نفر در سال ۲۰۲۳ رسیده است. با این حال، تنها حدود سه درصد از کل دانشجویان جهان امکان تحصیل در خارج از کشور را دارند و این فرصت همچنان بهصورت نابرابر در مناطق مختلف توزیع شده است.
یونسکو همچنین به تمرکز بالای این جابهجاییها در چند کشور محدود اشاره میکند. بر این اساس، هفت کشور از جمله ایالات متحده آمریکا، بریتانیا، استرالیا، آلمان، کانادا، روسیه و فرانسه میزبان حدود نیمی از دانشجویان بینالمللی هستند. این نهاد تأکید میکند که افزایش آمارها به معنای برابری فرصتها نیست و تحصیل در خارج از کشور همچنان برای بخش بزرگی از دانشجویان در جهان دستنیافتنی باقی مانده است.
