منطقه هسن و حوضه آبریز راین در تابستان ۲۰۲۶ میلادی با مجموعهای از بحرانهای همزمان محیطزیستی و خشکسالی روبهروست. از یک سو، شعلهور شدن آتشسوزیهای گسترده جنگلی در مناطق مرزی بلژیک با آلمان، موجی از دود و آلودگی هوا را به مناطق مرکزی و جنوبی هسن روانه کردهاست. از سوی دیگر، تداوم موج خشکسالیها، ذخایر آبی و بستر رودخانههای کلیدی منطقه را تحت فشارهای بیسابقهای قرار داده است.
آتشسوزیهای جنگلی و پوشش گیاهی بیش از ۲.۷ هزار هکتار از اراضی بلژیک را تحت تأثیر قرارداده است. براساس گزارشات، این آتشسوزیها کیفیت هوای مناطق وسیعی از هسن شامل لیمبورگ-وایلبورگ، راینگاو-تانوس، ماین-تانوس، گروس-گراو، دارمشتات-دیبورگ، برگستراس، ماین-کینزیگ و فرانکفورت را تحت تأثیر قرار داده است.
به گزارشهسنشاو، غلظت ذرات معلق در پی این آتشسوزیها افزایش یافت؛ بهطوریکه میزان این ذرات در دارمشتات به ۷۵ میکروگرم بر مترمکعب و در لیمبورگ موقتاً به ۴۱ میکروگرم بر مترمکعب رسید، هرچند با وزش بادهای تازه، غلظت آلایندهها کاهش یافت. انتشار بوی دود گسترده، موجب نگرانی شدید شهروندان شد و مراکز آتشنشانی و اورژانس شاهد ثبت صدها تماس اضطراری بودند. نهادهای امدادی ضمن تأکید بر عدم وجود خطر مستقیم برای عموم، ظرفیت پاسخگویی خود را افزایش دادند تا به موارد واقعی رسیدگی شود.
پایان موج گرما؛ اما خشکسالی ادامه دارد
در همین حال، پس از هفتهها ثبت دمای فراتر از ۳۰ درجه سانتیگراد، موج گرما موقتاً خاتمه یافته است. دمای هوا در منطقه فرانکفورت و راین-ماین به بازه ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد سقوط کرده و بارش باران آغاز شده است. با این حال، کارشناسان هواشناسی هشدار میدهند که به دلیل دورههای طولانی خشکسالی، خاکهای منطقه به شدت فشرده و خشک شدهاند و توانایی طبیعی خود برای جذب سریع آب را از دست دادهاند. به گزارش fnp، بارندگیهای پیشرو به جای نفوذ به عمق خاک، عمدتاً در سطح جاری شده و خطراتی را برای مناطق مستعد آبگرفتگی، آپارتمانهای زیرزمین و حاشیه نهرها به همراه خواهند داشت.
راین در فشار خشکسالی؛ تهدید برای کشتیرانی
در این میان، یکی از اساسیترین نگرانیهای اقتصادی و محیطزیستی، افت شدید سطح آب رودخانه راین است. برخلاف تصور عمومی، خشک شدن کامل رودخانه راین امکانپذیر نیست. زیرا، حتی در بحرانیترین شرایط افت سطح آب، عمق آب در کانال اصلی کشتیرانی حداقل به ۱۷۰ سانتیمتر میرسد و جریان صدها مترمکعب آب در ثانیه در بستر آن ادامه دارد. خشک شدن کامل راین مستلزم خشک شدن مطلق کل حوضه آبریز آن به مدت حدود دو سال است که امکانی ندارد.
با این وجود، بحران کمآبی موجب ایجاد پدیده خطرناک شکافتن راین شده است. افت رکوردشکن سطوح آب در ایستگاههای راهبردی مانند کاوب و دوسلدورف باعث شده است که کشتیرانی تجاری داخلی و حملونقل بارهای سنگین به شدت مختل شود.
احتمال افزایش قیمت برخی محصولات
کاهش شدید سطح آب راین لجستیک را مختل کرده و هزینههای حملونقل را به شدت افزایش داده است. از آنجا که کشتیها مجبورند با بارهای بسیار کم حرکت کنند، نرخ حملونقل بهطور سرسامآوری بالا رفته و برخی شرکتها ناچار به کاهش تولید شدهاند. هسنشاو همچنان نگاشته است که اگرچه صنایع اساسی بیشترین تأثیر را میپذیرند و افزایش قیمتها با تاخیر به سوپرمارکتها میرسد، اما اثرات آن در برخی حوزهها مشهود است. سوخت در مناطق راین گرانتر شده، حملونقل کالاهای فلهای مانند کلزا قیمت مواد غذایی را اندکی بالا برده و هزینههای ساختوساز نیز افزایش یافته است. با این حال، زنجیرههای تأمین کالا همچنان برقرار است.
افت آب راین، آلپ و چشمانداز بارندگی
کوههای آلپ و سوئیس به دلیل زمستان کمبارش و ذوب ناکافی برف، آب بسیار کمتری را روانه راین کردهاند و شاخههای فرعی این رودخانه نیز مقادیر ناچیزی آب حمل میکنند. به گزارش wdr، برای جبران کسری شدید نزولات جوی و بازگشت سطوح آب رودخانه راین به میانگین نرمال، نیازمند ۵۰۰ تا ۷۰۰ لیتر بارندگی در هر متر مربع بهصورت گسترده در فاصله ماههای سپتامبر تا مارس هستیم و از آنجا که چشمانداز بارشی کافی وجود ندارد، این شرایط تا ماههای آینده ادامه خواهد داشت.
کمبود آب در خود هسن
تابستان امسال هسن شاهد کمآبی شدیدی بود. کمبود طولانیمدت باران و کاهش سطح آبهای زیرزمینی، ایالت هسن را با بحران جدی تأمین آب آشامیدنی روبهرو کرده است. چندین شهرداری از جمله اشمیتن، ویلرود، لیچ، پترزبرگ و مناطق مختلفی در فولدا وضعیت اضطراری آب اعلام کردهاند. به گزارش هسنشاو، در این مناطق، آبیاری باغها و چمنها، پر کردن استخرها و شستن خودروها با آب آشامیدنی ممنوع بوده و متخلفان با جریمههای سنگین تا پنج هزار یورو مواجه هستند. شهرداریهای دیگر مانند راکنبرگ، اوبراورزل و بخشهایی از راینگاو نیز با اعلام هشدار قرمز، از شهروندان خواستهاند مصرف خود را به شدت کاهش دهند. در اشتفنبرگ نیز برای جبران کسری آب، از کانتینرهای سیار استفاده میشود و شرکت تأمین آب هسین علیا (OVAG) ناچار به کاهش حجم استخراج خود شده است.
حتی در اکثر شهرهای دیگر ایالت نیز محدودیتهای مصرف آب به اجرا درآمده و نهادهای محلی از مردم خواستهاند تا از مصارف غیرضروری مانند پر کردن استخرهای شخصی، شستوشوی خودروها و آبیاری فضای سبز پرهیز کنند تا از وقوع وضعیت بحرانی و قطعی سراسری آب جلوگیری شود.
