شرکت متا (Meta)، مالک فیسبوک و اینستاگرام، در جریان یک پرونده قضایی پیرامون اعتیاد کودکان به شبکههای اجتماعی، با پرداخت مبلغی نزدیک به ۱۶.۷ میلیارد دلار آمریکا موافقت کرد.
این توافق در پی شکایت چندین ایالت آمریکا حاصل شد که این شرکت را متهم کرده بودند کودکان را بهطور آگاهانه به سمت استفاده مفرط و آسیبزا از پلتفرمهای خود سوق داده است. بر اساس مفاد این توافق، متا علاوه بر پرداخت این خسارت سنگین، متعهد شده است تا تغییرات و اصلاحاتی بنیادین در سامانهها و سازوکار پلتفرمهای خود به منظور ارتقای امنیت و حفاظت از کاربران خردسال اعمال کند.
فعالان حمایت از مصرفکننده: تعیین محدودیت زمانی و خاموشکردن تبلیغات در شبکههای اجتماعی
رئیس فدراسیون مراکز حمایت از مصرفکنندگان آلمان، «رامونا پاپ» (Ramona Pop)، پس از اعلام این توافق گفت که اقداماتی نظیر تعیین محدودیت زمانی استفاده، غیرفعالسازی دسترسی شبانه و خاموش کردن تبلیغات میتواند فشار وارده بر خردسالان برای استفاده مداوم از این پلتفرمها را کاهش دهد. به گفته او، توافق متا میتواند الگویی برای دیگر شرکتهای فعال در حوزه شبکههای اجتماعی نیز باشد.
با این حال، پوپ تأکید کرد که این اقدامات بهتنهایی برای محافظت مؤثر از نوجوانان کافی نیست. او گفت کودکان و نوجوانان صرفاً به محدودسازی زمان استفاده نیاز ندارند، بلکه باید از همان ابتدا به پلتفرمهایی دسترسی داشته باشند که ذاتاً ایمن طراحی شدهاند.

Foto: Canva Pro
نتایج یک نظرسنجی تازه در آلمان : نوجوانان نیز خواستار محدودیت سنی هستند
یک نظرسنجی جدید در آلمان نشان میدهد که حتی بسیاری از نوجوانان نیز از وضع محدودیتهای سنی سختگیرانه برای استفاده از شبکههای اجتماعی حمایت میکنند. بر اساس این نظرسنجی از هر دو نوجوان ۱۲ تا ۱۷ ساله، یک نفر (۴۷ درصد) خواهان ممنوعیت استفاده تا میانگین سنی ۱۴ سال است. هشت درصد دیگر حتی خواستار ممنوعیت کامل استفاده کودکان و نوجوانان از این پلتفرمها شدند، در حالی که ۳۹ درصد با چنین ممنوعیتهایی مخالف بودند. این نظرسنجی در ماههای آوریل و می امسال توسط مؤسسه «آیاسکوئر» (Eye Square) از ۱۴۰۰ نوجوان انجام شد.
لذت از شبکههای اجتماعی همراه با نارضایتی
با این حال، چهار از هر پنج نوجوان شرکتکننده گفتند که استفاده از شبکههای اجتماعی برایشان مفید یا نسبتاً مفید است و تنها ۱۵ درصد آن را مضر دانستند. بیشترین انگیزه استفاده، سرگرمی (۷۷ درصد) و سپری کردن وقت (۷۵ درصد) بود؛ ۶۴ درصد نیز از این شبکهها برای حفظ ارتباط با دوستان استفاده میکنند. یوتیوب، تیکتاک، اینستاگرام، اسنپچت و روبلاکس محبوبترین پلتفرمها اعلام شدند. با این حال، حجم بالای تبلیغات (۵۷ درصد)، اطلاعات نادرست یا گمراهکننده (۵۲ درصد)، صرف وقت زیاد (۳۶ درصد) و آزار و توهین آنلاین (۳۵ درصد) از مهمترین دلایل آزردگی نوجوانان از این پلتفرمها بودند.

Foto: Canva Pro
ارتباط میان زمان استفاده و بدخلقی
بر اساس این نظرسنجی، هرچه نوجوانان زمان بیشتری را در شبکههای اجتماعی بگذرانند، بیشتر دچار احساسات منفی و ناراحتیهای جسمی میشوند. در میان کسانی که روزانه چهار ساعت یا بیشتر از این پلتفرمها استفاده میکنند، ۴۹ درصد گفتند اغلب یا همیشه بدخلق هستند، در حالی که این رقم در میان کاربران یک تا دو ساعته تنها ۲۰ درصد بود. بیقراری، خستگی، اختلال خواب و سردرد نیز در میان پرمصرفترین کاربران شایعتر گزارش شد.
خواست نوجوانان برای مقررات سختگیرانهتر
با وجود تلاش بسیاری از نوجوانان برای مدیریت خودخواسته مصرف—مانند بیصدا کردن نوتیفیکیشنها یا زمانهای بدون گوشی—آنها همچنان خواهان حمایت بیشتر از سوی مدرسه، خانواده و بهویژه مقررات سختگیرانهتر برای پلتفرمها هستند؛ ۷۰ درصد خواستار جلوگیری از انتشار محتوای نامناسب مانند خشونت و اظهارات نفرتپراکنانه شدند. با این حال، مدیرعامل این صندوق بیمه، «ینس باس» (Jens Baas)، ممنوعیت کلی شبکههای اجتماعی را راهکار کافی نمیداند و بر اهمیت سواد رسانهای و طراحی نسخههای متناسب با سن برای نوجوانان تأکید کرد.