تقریباً نیمی از نوجوانان ۱۴ تا ۱۷ ساله آرزو میکنند که مانند نسلهای گذشته بدون شبکههای اجتماعی بزرگ شده بودند. با این حال، پلتفرمهایی مانند اینستاگرام، یوتیوب و تیکتاک همچنان بخش جداییناپذیر زندگی روزمره آنها هستند. این تناقض از کجا ناشی میشود؟
بر اساس نتایج یک مطالعه، ۴۷ درصد از نوجوانان ۱۴ تا ۱۷ ساله با این جمله موافقاند:
«به نسلهایی که بدون شبکههای اجتماعی بزرگ شدهاند، حسادت میکنم.»
با وجود این احساس، پلتفرمهایی مانند یوتیوب، اینستاگرام و تیکتاک همچنان رایجترین فعالیتهای اوقات فراغت در میان نوجوانان به شمار میروند.
این نتایج در مطالعه JIMplus منتشر شده است. این پژوهش توسط «مرکز پژوهشهای آموزشی رسانهای جنوبغرب آلمان» (MPFS) انجام شده که حاصل همکاری اداره ارتباطات ایالت بادن-وورتمبرگ، نهاد رسانهای راینلند-فالتس و شبکه رادیو و تلویزیونی SWR است.
شبکههای اجتماعی؛ سرگرمیای که همیشه احساس خوبی ایجاد نمیکند
بیش از سهچهارم نوجوانان گفتهاند که بهطور منظم از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند. در این پژوهش از شرکتکنندگان درباره فعالیتهای اوقات فراغت سؤال شد و ۱۲ فعالیت آنلاین و ۱۲ فعالیت آفلاین مورد بررسی قرار گرفت.
در میان ۱۰ فعالیتی که بیشترین فراوانی را داشتند، فعالیتهای دیجیتال بیشترین سهم را به خود اختصاص داده بودند.
در میان فعالیتهای غیرآنلاین نیز، گذراندن وقت با دوستان و اعضای خانواده، رایجترین شیوه سپری کردن اوقات فراغت بدون تلفن همراه و اینترنت بوده است.
نتایج این پژوهش نشان میدهد که نوجوانان بیش از همه هنگام انجام فعالیتهایی که دور از صفحهنمایش هستند، احساس آرامش و رضایت میکنند.
فعالیتهایی مانند گذراندن وقت با دوستان، ورزشهای گروهی و گذراندن وقت با خانواده بسیار بیشتر از سایر موارد به عنوان فعالیتهایی که به آنها احساس خوب میدهد، ذکر شدهاند.
در مقابل، تنها ۱۹ درصد از نوجوانان شرکتکننده در این نظرسنجی گفتهاند که استفاده از شبکههای اجتماعی جزو سه فعالیتی است که بیشترین احساس آرامش و رضایت را برای آنها ایجاد میکند.
میان آگاهیبخشی و فشار روانی
پیش از انجام این نظرسنجی، با ۲۰ نوجوان مصاحبههای انفرادی یکساعته انجام شد.
به گفته پژوهشگران، یکی از دختران تعریف کرد که ویدئویی آموزشی درباره رفتارهای آزاردهنده و تجاوز به حریم زنان در شبکههای اجتماعی دیده بود.
او گفت که از یک سو، این ویدئو باعث شد احساس کند برای مواجهه با چنین موقعیتهایی آگاهی و آمادگی بیشتری پیدا کرده است، اما از سوی دیگر، پس از تماشای آن دچار نگرانی و اضطراب شد.
به گفته «گِریگک»، چنین احساسات دوگانه و متناقضی در طول این پژوهش بارها مشاهده شده است.
نخستین گام به سوی شبکههای اجتماعی
داشتن یک تلفن همراه هوشمند معمولاً اولین قدم برای ورود کودکان به شبکههای اجتماعی است.
بر اساس این گزارش، بیشتر کودکان در ۱۰ یا ۱۱ سالگی نخستین گوشی شخصی خود را دریافت میکنند؛ یعنی اغلب همزمان با ورود به مقطع متوسطه یا مدرسه جدید.
سرگرمی کوتاهمدت به ساعتها دنبال کردن تبدیل میشود
این مطالعه همچنین بررسی کرده است که نوجوانان ۱۴ تا ۱۷ ساله بیشتر از کدام شبکههای اجتماعی استفاده میکنند.
نتایج نشان میدهد که یوتیوب، اینستاگرام و تیکتاک در صدر فهرست پرکاربردترین پلتفرمها قرار دارند.
نکته قابل توجه درباره تیکتاک این است که ۱۳ درصد از نوجوانان شرکتکننده در این پژوهش گفتهاند روزانه بیش از سه ساعت از این برنامه استفاده میکنند.
این بالاترین میزان استفاده روزانه در مقایسه با سایر شبکههای اجتماعی بررسیشده در این مطالعه است.
منبع: zdf
