وعدههای دروغین در فضای مجازی
همه چیز با چند ویدیو در شبکههای اجتماعی شروع شد؛ ویدیوهایی در تیکتاک (TikTok) که ادعا میکردند مرزهای شهر «سبته» (Ceuta)، شهر مرزی اسپانیا در شمال آفریقا، باز شده و پناهجویان میتوانند به راحتی راهی خاک اصلی اروپا شوند. در این ویدیوها وعده داده شده بود که سرپناه و امکانات برای همگان آماده است. همین شایعات و رویاهای پوشالی کافی بود تا موجی بیسابقه از انسانها به سمت مرزها روانه شوند؛ هزاران نفری که امید داشتند زندگی جدیدی را آغاز کنند، اما در نهایت با سرابی تلخ و مرگبار روبرو شدند.
بحران انسانی در شهر کوچک «سبته»
تنها در عرض چند روز، حدود ۷۲ هزار نفر سعی کردند از خاک مراکش وارد این شهر کوچک شوند. این هجوم ناگهانی، سبته (Ceuta) را در یک بحران عمیق انسانی فرو برد. بر اساس گزارش فرناندو گرانده-مارلاسکا (Fernando Grande-Marlaska)، وزیر کشور اسپانیا، تاکنون بیش از ۷۰ هزار نفر از این افراد به مراکش بازگردانده شدهاند، اما این حادثه بدون هزینه جانی نبود و جان باختن دستکم ۷۵ نفر در این مسیر تأیید شده است. در این میان، دردناکترین بخش ماجرا وضعیت کودکان و نوجوانان است. بیش از ۸۶۰ کودک بیسرپرست در سبته ماندهاند؛ در حالی که این شهر تنها برای ۲۹ نفر امکانات نگهداری دارد و اکنون مقامات مجبور به تجهیز ساختمانهای قدیمی برای اسکان اضطراری آنها شدهاند.
تیکتاک زیر ذرهبین امنیتی اروپا
این حادثه تلخ، زنگ خطری جدی را برای اتحادیه اروپا به صدا درآورد. در یک نشست اضطراری، وزرای کشور اتحادیه اروپا، از جمله الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان از حزب سیاسیو (CSU)، گرد هم آمدند تا راهکاری برای جلوگیری از تکرار چنین فجایعی پیدا کنند. رهبران اروپا به این نتیجه رسیدند که شبکههای اجتماعی ناخواسته به ابزاری برای شایعهپراکنی و هدایت موجهای مهاجرت تبدیل شدهاند. از این رو، اتحادیه اروپا تصمیم گرفته است پلتفرمهایی مانند تیکتاک (TikTok) را به عنوان «سیستم هشدار زودهنگام» رصد کند تا پیش از شکلگیری موجهای بعدی، مانع پخش اخبار گمراهکننده شود.
خط ونشان اروپا برای کنترل مرزها
اگرچه ماگنوس برونر، کمیسر مهاجرت اتحادیه اروپا، تاکید کرد که مرزهای حوزه شنگن حفظ شده و کسی نتوانسته بدون مجوز وارد این منطقه شود، اما مسئولان اروپایی خوب میدانند که تصاویر دراماتیک این بحران، آمارها و محاسبات آنها را زیر سایه قرار داده است. در همین راستا، اروپاییها قصد دارند کنترلهای مرزی را سختگیرانهتر کنند؛ از تقویت آژانس مرزی فرانتکس (Frontex) و ساخت موانع فیزیکی گرفته تا پیگیری طرحهای جنجالی مانند ایجاد «مراکز بازگشت» (Return Hubs) در کشورهای ثالث خارج از اتحادیه اروپا. آلمان و چند کشور دیگر تلاش میکنند تا پایان سال جاری، توافقنامههایی را برای اجرای این طرح با کشورهای ثالث نهایی کنند.
