وزیر آموزش فدرال آلمان، کارین پرین (CDU)، قصد دارد با ارائه یک قانون جدید برای بهبود کیفیت مهدکودکها، مشکل ضعف مهارتهای زبانی کودکان پیش از ورود به مدرسه را کاهش دهد. بر اساس این طرح، همه کودکان در سن چهار سالگی باید از نظر رشد زبانی ارزیابی شوند تا مشکلات احتمالی زودتر شناسایی و برای رفع آنها برنامههای حمایتی مناسب اجرا شود.
به گفته رسانه میگاتزین، این اقدام در واکنش به یک مشکل جدی در نظام آموزشی آلمان مطرح شده است. بر اساس آمار برخی ایالتها، تا یکسوم کودکان هنگام آغاز مدرسه مهارت زبانی کافی برای دنبال کردن درسها را ندارند. این مسئله تنها به کودکان خانوادههای مهاجر محدود نمیشود؛ برخی کودکان آلمانیزبان نیز در بیان درست، درک جملات و استفاده از واژگان مناسب مشکل دارند. پرین معتقد است نابرابری آموزشی از سالهای نخست زندگی شکل میگیرد و اگر کودکان در دوران پیشدبستانی حمایت کافی دریافت نکنند، این شکاف در سالهای تحصیل ادامه خواهد یافت.
بودجه میلیاردی برای اصلاح آموزش زودهنگام
قانون جدید که «قانون فرصتهای آغازین و توسعه کیفیت مهدکودکها» نام دارد، قرار است تا سال ۲۰۳۴ حدود ۹٫۲۵ میلیارد یورو بودجه فدرال دریافت کند. هدف اصلی این بودجه، افزایش زمان و امکانات مربیان برای حمایت فردی از کودکان است. همچنین دولت میخواهد روشهای ارزیابی زبان در سراسر کشور هماهنگ شود، زیرا در حال حاضر ایالتهای مختلف آلمان از آزمونها و روشهای متفاوتی استفاده میکنند و نتایج آنها همیشه قابل مقایسه نیست.
ضرورت هماهنگی روشهای ارزیابی زبان در سراسر آلمان
کارشناسان از اهمیت تشخیص زودهنگام مشکلات زبانی حمایت میکنند، اما بر ضرورت دسترسی زودتر کودکان به مهدکودک تأکید دارند. والدراود وگمان از انجمن مهدکودکهای آلمان میگوید کودکانی که بیشترین نیاز را به حمایت دارند، اغلب دیرتر وارد مهدکودک میشوند؛ زیرا برخی خانوادهها به دلیل کمبود ظرفیت، هزینهها یا ناآشنایی با سیستم مهدکودک، از این امکان کمتر استفاده میکنند. به گفته او، کودکان در محیط روزمره مهدکودک و از طریق تعامل با همسالان و مربیان، زبان را بهطور طبیعی یاد میگیرند.
نقش مهدکودک در تقویت طبیعی مهارتهای زبانی کودکان
به باور متخصصان، حضور منظم کودکان در محیط مهدکودک میتواند نقش مهمی در رشد زبانی آنها داشته باشد. کودکان در جریان بازی، گفتوگو و فعالیتهای روزمره، مهارتهای ارتباطی خود را تقویت میکنند و مربیان نیز با آموزشهای تخصصی میتوانند روند یادگیری زبان را هدایت کنند. تنها تعداد محدودی از کودکان به دلیل مشکلاتی مانند اختلالات گفتاری یا مشکلات شنوایی به درمانهای تخصصی نیاز دارند.
تجربه عملی مهدکودکها در شناسایی و حمایت زبانی
در برخی مهدکودکها مانند مرکز فروبل در برلین، مربیان هماکنون از ابزارهایی مانند «BaSiK» برای مشاهده و ثبت روند رشد زبانی کودکان استفاده میکنند. آنها کودکان را در فعالیتهای عادی مانند غذا خوردن و بازی مشاهده کرده و پیشرفت آنها را ثبت میکنند. سپس تیم آموزشی بر اساس این اطلاعات، برنامههایی طراحی میکند که کودکان را به صحبت کردن و ارتباط بیشتر تشویق کند.
اجرای طرح جدید نیازمند نیروی انسانی و منابع مالی بیشتر است. پرین پیشنهاد کرده برای هر کودک زمان مشخصی جهت برنامهریزی و حمایت زبانی اختصاص یابد و مهدکودکهای مناطق محروم نیز کارکنان بیشتری دریافت کنند. با وجود کاهش نرخ تولد در آلمان، کارشناسان هشدار میدهند که نباید از این موضوع برای کاهش کارکنان استفاده شود، بلکه باید آن را فرصتی برای افزایش کیفیت آموزش در سالهای اولیه زندگی دانست.
پرین معتقد است آموزش موفق از مدرسه آغاز نمیشود، بلکه از مهدکودک شروع میشود و تقویت آموزش زودهنگام میتواند به ایجاد فرصتهای برابرتر برای همه کودکان کمک کند.
