اگر حزب AfD بتواند دولت ایالت زاکسن-آنهالت را تشکیل دهد، در عمل چه کارهایی میتواند انجام دهد؟
یانوس ریشتر از «وبلاگ قانون اساسی» توضیح میدهد که این حزب در چه حوزههایی اختیارات گستردهای خواهد داشت، چه سازوکارهای حفاظتی وجود دارد و قدرت آن در کجا محدود میشود.
در زاکسن-آنهالت ممکن است حزب AfD بتواند بهتنهایی دولت تشکیل دهد. البته طبق نظرسنجیهای فعلی، این احتمال زیاد نیست. با این حال، اگر چنین اتفاقی بیفتد، کدام نهادهای دولتی ممکن است در معرض خطر قرار بگیرند؟
اما حوزههایی نیز وجود دارند که اساساً در اختیار خود ایالتها هستند؛ از جمله: آموزش، فرهنگ و امنیت داخلی.
در این زمینهها، یک دولت ایالتی به رهبری AfD میتواند اقدامات نسبتاً زیادی انجام دهد.
برای مثال، این امکان وجود دارد که اداره حفاظت از قانون اساسی در سطح ایالت (Verfassungsschutz) را بازسازی یا از نظر ساختاری تغییر دهد، بهگونهای که بیشتر با دیدگاهها و سیاستهای حزب AfD هماهنگ باشد.
AfD میتواند قدرت ایجاد مانع و بنبست سیاسی داشته باشد
حتی اگر حزب AfD در مگدبورگ نتواند بهتنهایی دولت تشکیل دهد، طبق نظرسنجیها ممکن است تقریباً نیمی از تمام کرسیهای پارلمان ایالتی را به دست آورد. این موضوع برای سایر احزاب، بهویژه در زمینه تصویب قوانین، چه معنایی دارد؟
اگر AfD نیمی از کرسیهای پارلمان ایالتی را در اختیار داشته باشد، طبیعتاً برای سایر احزاب بسیار دشوار خواهد بود که برای تصویب طرحهای قانونی اکثریت لازم را به دست آورند.
حتی اگر فرض کنیم AfD فقط با اختلاف کمی نتواند نیمی از کرسیهای پارلمان را کسب کند، باز هم این حزب میتواند قدرت قابلتوجهی برای ایجاد مانع و جلوگیری از برخی تصمیمها داشته باشد.
این موضوع بهخصوص زمانی اهمیت پیدا میکند که بحث بر سر تغییر قانون اساسی یا تصمیمهایی باشد که برای تصویب آنها به اکثریت دوسوم آرا نیاز است.
برای مثال، تعیین و انتخاب قضات برای نهادهای مربوط به قانون اساسی ایالت نیز از جمله تصمیمهایی است که به چنین اکثریتی نیاز دارد.
نگرانی از اینکه دولت AfD به یک «برهمزننده نظام» تبدیل شود
جمهوری فدرال آلمان یک کشور فدرال است و از دو سطح اصلی تشکیل شده است: سطح دولت فدرال و سطح ایالتها. قدرت و اختیارات قانونگذاری میان این دو سطح تقسیم شده است. اگر AfD در زاکسن-آنهالت به قدرت برسد، از این ایالت تا چه اندازه میتواند بر سطح فدرال آلمان تأثیر بگذارد؟
برخی نگراناند که یک دولت ایالتی به رهبری AfD شاید بتواند به نوعی «برهمزننده نظام» (Systemsprenger) تبدیل شود؛ یعنی از اختیارات خود برای ایجاد مشکل در عملکرد ساختار سیاسی کشور استفاده کند.
با این حال، در واقع تنها یک مورد مشخص وجود دارد که چنین چیزی واقعاً ممکن است. این مورد مربوط به مقرراتی در قانون اساسی آلمان (Grundgesetz) درباره تأمین مالی دانشگاهها و توافقهای مالی میان دولت فدرال و ایالتها در زمینه دانشگاههاست.
طبق این مقررات، برای اجرای چنین توافقهای مالی، هر ۱۶ ایالت آلمان باید با آن موافقت کنند. اگر حتی یکی از ایالتها موافق نباشد، توافق اجرا نمیشود و در نتیجه هیچیک از ایالتها از آن بودجه بهرهمند نخواهند شد.
بنابراین در اینجا سازوکاری وجود دارد که AfD ممکن است بتواند از آن بهعنوان اهرم فشار استفاده کند.
البته باید در نظر گرفت که AfD تا چه اندازه واقعاً به استفاده از چنین اهرمی علاقه خواهد داشت. دلیلش این است که زاکسن-آنهالت یک ایالت نسبتاً کوچک با درآمد مالیاتی پایین است و معمولاً از چنین توافقهای مالی سود میبرد.
یعنی در نهایت از طریق این توافقها، پول بیشتری وارد زاکسن-آنهالت میشود نسبت به مقداری که این ایالت خودش پرداخت میکند.
با وجود این، چنین امکانی همچنان میتواند یک اهرم فشار برای AfD باشد و در صورت استفاده از آن، ظرفیت قابلتوجهی برای ایجاد اختلال و تنش در نظام فدرال آلمان داشته باشد.
منبع:تاگس شاو
