در آلمان شمار قابل توجهی از جوانان نه شاغل هستند، نه تحصیل میکنند و نه در دورههای آموزش حرفهای شرکت دارند. بر اساس گزارشی از FOCUS، تعداد این افراد میتواند به حدود یک میلیون و دویست هزار نفر برسد. این گروه در ادبیات اجتماعی و اقتصادی با عنوان NEET شناخته میشوند؛ اصطلاحی که برای جوانانی به کار میرود که در آموزش، اشتغال یا دورههای حرفهای حضور ندارند.
براساس آمار رسمی اداره فدرال آمار آلمان، حدود ۱۰ درصد از جوانان ۲۰ تا ۲۴ ساله در این کشور در چنین شرایطی قرار دارند. با این حال، تعداد دقیق این افراد به دلیل تفاوت در تعریفها و گروههای سنی، مشخص نیست. برخی مطالعات تعداد NEETها را حدود ۸۰۰ هزار نفر و برخی دیگر بیش از ۱.۲ میلیون نفر برآورد میکنند. در بعضی آمارها گروه سنی ۱۵ تا ۲۹ سال بررسی شده و در برخی دیگر، عوامل دیگری مانند تحصیل اجباری، برنامههای دولتی یا روند همگرایی (ادغام) مهاجران نیز در محاسبات لحاظ شده است.
۱۳ درصد از این جوانان پیشینه مهاجرتی دارند
این جوانان گروهی یکدست نیستند و دلایل متفاوتی برای دورماندن آنها از تحصیل و اشتغال وجود دارد. مشکلات اقتصادی، سطح پایین تحصیلات، دسترسی محدود به منابع و حمایت، مشکلات شخصی یا جسمی، تفاوتهای منطقهای، موانع زبانی و مشکلات مربوط به مهاجرت از جمله عواملی هستند که در این زمینه مطرح میشوند.
بر اساس مطالعهای از مؤسسه فدرال آموزش حرفهای و مؤسسه جوانان آلمان، در سال ۲۰۲۰ حدود ۱۳ درصد از جوانان دارای پیشینه مهاجرتی در گروه NEET قرار داشتند؛ این رقم برای جوانانی که پیشینه مهاجرتی نداشتند، حدود ۶ درصد بود. همچنین سهم NEETها در شرق آلمان بیشتر از غرب کشور گزارش شده و مردان نزدیک به ۶۰ درصد این گروه را تشکیل میدهند.
تعریف «زندگی عادی» تغییر کرده است
گزارش همچنین به این پرسش میپردازد که چرا برخی جوانان حتی در صورت برخورداری از شرایط نسبتا مناسب، وارد مسیر معمول تحصیل و کار نمیشوند. یکی از عوامل مهم تغییر نگاه جامعه به مفهوم «زندگی عادی» است. در گذشته تحصیل، آموزش حرفهای و سپس ورود به یک شغل رسمی بخش مهمی از مسیر مورد انتظار زندگی محسوب میشد. اما جامعه امروز به گروهها و سبکهای زندگی گوناگونی تقسیم شده و تعریف افراد از یک زندگی مطلوب نیز تغییر کرده است.
شبکههای اجتماعی نیز تاثیرگذار هستند
نویسنده همچنین نقش محیط دیجیتال را برجسته میکند. شبکههای اجتماعی و زندگی مجازی میتوانند باعث شوند فرد بیش از گذشته در دنیای شخصی خود متمرکز شود و وابستگی او به تأیید یا فشار اجتماعی برای تحصیل و کار کاهش پیدا کند. در نتیجه، فشار سنتی جامعه برای دنبالکردن مسیر تحصیل و اشتغال ممکن است دیگر مانند گذشته اثرگذار نباشد.
مشکلات جسمی و روانی در بیکاری جوانان نقش دارد
در عین حال، گزارش تأکید میکند که نمیتوان همه جوانان NEET را افراد «بیکار و بیانگیزه» دانست. شرایط زندگی آنها بسیار متفاوت است و برای برخی مشکلات جسمی، روانی، خانوادگی یا آموزشی نقش تعیینکننده دارد. بنابراین، مقابله با این پدیده تنها با فشار اقتصادی یا اجتماعی امکانپذیر نیست و نیازمند شناخت دقیقتر دلایل خروج جوانان از مسیر آموزش و اشتغال است.
در نهایت، افزایش شمار جوانانی که برای مدتی طولانی از تحصیل، آموزش حرفهای و بازار کار خارج میمانند برای کشوری مانند آلمان که با کمبود نیروی متخصص و تغییرات جمعیتی روبهروست، یک چالش جدی محسوب میشود. مسئله اصلی این است که چه راهی میتواند این جوانان را دوباره به آموزش، مهارتآموزی و بازار کار بازگرداند.
