چهار هفته پس از انتخابات مجلس ایالتی برلین حزب چپ آلمان (Die Linke)، حزب سبزها (Die Grünen) و حزب سوسیال‌دموکرات (SPD) مذاکرات مقدماتی خود را با توافق به پایان رساندند. رهبران این سه حزب پیشنهاد آغاز مذاکرات رسمی ائتلاف را به نهادهای تصمیم‌گیرنده احزاب ارائه کرده‌اند. در صورت موافقت هر سه حزب، مذاکرات رسمی می‌تواند از اوایل نوامبر آغاز شود. الیف ارالپ، نامزد اصلی حزب چپ و گزینه احتمالی شهرداری برلین، گفت‌وگوها را «خوب و فشرده» توصیف کرد.
واگذاری اجتماعی شرکت‌های بزرگ مسکن
به گفته رسانه تاگزشاو، یکی از محورهای اصلی توافق انتقال بخشی از واحدهای مسکونی شرکت‌های بزرگ خصوصی به مالکیت یا کنترل اجتماعی است. بر اساس برنامه پیشنهادی، شرکت‌هایی که دست‌کم ۱۰ هزار واحد مسکونی در برلین دارند، باید واحدهای مازاد بر این تعداد را در ازای دریافت غرامت واگذار کنند. به گفته ارالپ، اجرای این طرح حدود ۱۶۰ هزار واحد مسکونی را از سازوکار بازار خارج خواهد کرد.
سه حزب همچنین بر سر اجرای برنامه‌ای گسترده برای ساخت مسکن جدید و تعیین سقف افزایش اجاره‌بها در واحدهای متعلق به شرکت‌های مسکن دولتی توافق کرده‌اند. هدف اعلام‌شده آن‌ها مقابله با بحران اجاره‌بها و بهبود دسترسی شهروندان به مسکن مقرون‌به‌صرفه است.
توافق درباره مقابله با یهودستیزی
سه حزب توافق کرده‌اند که در صورت تشکیل دولت ائتلافی با موارد یهودستیزی در میان اعضای حزب چپ برخورد کنند. آن‌ها بر حمایت از زندگی یهودیان، حق موجودیت اسرائیل و راه‌حل دوکشوری تاکید کرده‌اند؛ راه‌حلی که باید امنیت اسرائیل و حق تعیین سرنوشت فلسطینیان را تضمین کند. مجازات‌های احتمالی، از جمله اخراج از فراکسیون پارلمانی، نیز مطرح شده است.
این موضوع در جریان مذاکرات اختلاف‌هایی ایجاد کرد؛ زیرا متن امضاشده از سوی اعضای فراکسیون حزب چپ در برخی بخش‌ها با توافق قبلی سه حزب تفاوت داشت. حزب سبزها و سوسیال‌دموکرات‌ها به این مسئله اعتراض کردند. در نهایت قرار شد توافق مشترک درباره مقابله با یهودستیزی در قرارداد ائتلاف گنجانده شود.
اختلاف بر سر نماینده حزب چپ
ونسا اِمده، نماینده حزب چپ از منطقه نوی‌کُلن، پس از انتقاد علنی از بیانیه فراکسیون درباره یهودستیزی با رهبری فراکسیون دچار اختلاف شد. او پیش‌تر همان بیانیه را امضا کرده بود. قرار است درباره ادامه همکاری با او گفت‌وگو شود و احتمال اخراجش از فراکسیون نیز مطرح است. این موضوع می‌تواند اختلافات داخلی حزب چپ را تشدید کند؛ حزبی که حمایت از فلسطینیان و انتقاد از اسرائیل در برخی مناطق برلین از موضوعات مهم کارزار انتخاباتی آن بوده است.
انتقاد حزب دموکرات مسیحی
در انتخابات ۲۰ سپتامبر حزب چپ با ۲۵/۷ درصد آرا در جایگاه نخست قرار گرفت. پس از آن، حزب دموکرات مسیحی (CDU) با ۱۸/۸ درصد، حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) با ۱۶/۳ درصد، حزب سبزها با ۱۴/۳ درصد و SPD با ۱۲/۱ درصد قرار گرفتند. ائتلاف پیشین CDU و SPD اکثریت خود را از دست داد.
ائتلاف احتمالی حزب چپ، سبزها و SPD می‌تواند ۹۱ کرسی در مجلس ایالتی داشته باشد که ۱۴ کرسی بیشتر از حد نصاب اکثریت مطلق محسوب می‌شود. استفان اِوِرس، رئیس فراکسیون CDU توافق را به‌شدت مورد انتقاد قرار داد و آن را تسلیم سبزها و SPD در برابر حزب چپ رادیکال توصیف کرد. این اظهارات بازتاب‌دهنده موضع سیاسی CDU است.
هشدار فریدریش مرتس
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان و رهبر CDU، نیز درباره همکاری سبزها و SPD با حزب چپ هشدار داد. او گفت کسانی که قصد تقویت جریان میانه سیاسی را دارند، نباید با چپ‌گرایان رادیکال مذاکره کنند. مرتس همچنین تاکید کرد که با هر فرد یا جریانی که حق موجودیت اسرائیل را زیر سؤال ببرد، مقابله خواهد کرد و یهودستیزی را در آلمان غیرقابل‌قبول دانست.
توافق مقدماتی سه حزب گام مهمی در مسیر تشکیل دولت جدید برلین است، اما تشکیل ائتلاف هنوز قطعی نیست. برنامه مسکن و مهار اجاره‌بها، نحوه برخورد با یهودستیزی و اختلافات درون حزب چپ از مهم‌ترین موضوعات مذاکرات پیش‌رو خواهند بود. تصمیم نهایی درباره آغاز مذاکرات رسمی به موافقت نهادهای حزبی هر سه طرف بستگی دارد.
