هیئت پنجنفره طالبان به ریاست عبدالقهار بلخی قرار است شامگاه امروز، سهشنبه ۲۳ جون/ژوئن، در نشستی حدود سهساعته در بروکسل با نمایندگان اتحادیه اروپا درباره تسهیل روند اخراج مهاجران افغان گفتوگو کند. به گزارش تاگسشاو، رهبری این هیئت پنجنفره را فردی بر عهده دارد که در گذشته در ولایت کندز/قندز در شمالشرق افغانستان علیه نیروهای بینالمللی، از جمله ارتش آلمان، جنگیده و اکنون در جایگاه سخنگوی وزارت خارجه طالبان این گروه را نمایندگی میکند.
محور اصلی این گفتوگوها بررسی راههای تسهیل بازگرداندن شهروندان افغان از کشورهای اروپایی به افغانستان عنوان شده است. همزمان، موضوع افزایش حضور نمایندگان طالبان در اروپا نیز بهعنوان یکی از خواستههای این گروه در دستور کار قرار دارد؛ روندی که در چارچوب تعاملات عملی اما بحثبرانگیز میان اتحادیه اروپا و طالبان ارزیابی میشود.
پیشینه و مسیر سیاسی عبدالقهار بلخی
عبدالقهار بلخی که ریاست هیئت طالبان در بروکسل را بر عهده دارد، پس از به قدرت رسیدن طالبان در آگوست/اوت ۲۰۲۱ بهعنوان سخنگوی وزارت امور خارجه این گروه منصوب شد و از آن زمان یکی از چهرههای اصلی ارتباطی طالبان با رسانههای بینالمللی، از جمله شبکه ARD، یکی از رسانههای اصلی و عمومی سراسری آلمان است. او در مواضع عمومی خود اتهامات مربوط به محدودیت حقوق زنان در افغانستان را رد کرده و آن را بخشی از «تلاش برای تخریب چهره امارت اسلامی» توصیف کرده است. بلخی همچنین مدعی است آموزش دختران در افغانستان از طریق مسیرهایی مانند مدارس دینی، آموزش در خانه و آموزش آنلاین ادامه دارد.
او از معدود چهرههای طالبان است که به زبان انگلیسی تسلط دارد و به گفته رسانههای نیوزیلند، دوران کودکی و نوجوانی خود را در این کشور سپری کرده است. با این حال، بلخی در گفتوگویی با NDR در کابل به گذشته خود نیز اشاره کرده و گفته است پیش از سقوط دولت پیشین افغانستان، در ولایت قندز در شمالشرق این کشور در کنار نیروهای طالبان علیه نیروهای بینالمللی، از جمله ارتش آلمان، جنگیده است.
واکنشهای نظامیان پیشین آلمان
بر اساس گزارش تاگسشاو، حضور عبدالقهار بلخی در رأس هیئت طالبان در بروکسل در آلمان با واکنشهایی از سوی نظامیان پیشین این کشور روبهرو شده است.
یوهانس کلر، کهنهسرباز آلمانی مأموریت افغانستان، گفته است دیدن فردی با چنین گذشتهای در رأس یک هیئت مذاکرهکننده برای او «غیرقابل تحمل» است. او تأکید کرده است: «وقتی میبینم چه کسی این هیئت را رهبری میکند، احساس خشم میکنم. این موضوع مرا بهعنوان یک سرباز، یک جانباز و یک شهروند شرمنده میسازد.»
کلر که در سالهای ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ در چارچوب مأموریت ISAF در قندز مستقر بوده است، میگوید طالبان در آن زمان با حملات کمین، بمبگذاری و عملیات انتحاری علیه نیروهای آلمانی اقدام میکردند، در حالی که نیروهای بینالمللی تلاش داشتند با ارتباط با مردم و اجرای پروژههای بازسازی فعالیت کنند. به گفته او، ولایت قندز یکی از خطرناکترین مناطق افغانستان بود و در جریان این درگیریها شمار زیادی از سربازان آلمانی کشته یا زخمی شدند و برخی نیز با آسیبهای شدید روانی بازگشتند.
اهداف مذاکرات و تقابل منافع
در مذاکرات بروکسل، محور اصلی گفتوگوها تسهیل روند بازگرداندن شهروندان افغان از کشورهای اروپایی به افغانستان عنوان شده است. بر اساس گزارشها، طرف اروپایی به دنبال ایجاد سازوکارهای منظمتر برای اجرای اخراجها و هماهنگی عملی در این زمینه است.
در مقابل، طالبان این گفتوگوها را فرصتی برای پیشبرد خواستههای سیاسی خود میبیند. یکی از مطالبات اصلی این گروه افزایش حضور نمایندگان و دیپلماتهای طالبان در کشورهای اروپایی است؛ موضوعی که در چارچوب نوعی تبادل سیاسی میان همکاری در حوزه مهاجرت و گسترش روابط دیپلماتیک مطرح میشود.
زمینه سیاسی و انتقادات حقوق بشری
این دیدار در شرایطی انجام میشود که همکاری با طالبان همچنان با انتقادهای گسترده نهادهای حقوق بشری روبهرو است. این نهادها هشدار دادهاند هرگونه تعامل سیاسی یا عملی با طالبان میتواند به معنای عادیسازی روابط با حکومتی باشد که به گفته آنان حقوق زنان را بهشدت محدود کرده و آزادیهای مدنی را سرکوب میکند.
