احزاب چپ آلمان (Die Linke)، سبزها (Grüne) و سوسیالدموکرات (SPD) روز دوشنبه، ۲ نوامبر ۲۰۲۶، مذاکرات رسمی خود را برای تشکیل دولت ائتلافی در ایالت برلین آغاز کردند. این مذاکرات پس از آن شروع شد که کنگره فوقالعاده حزب چپ روز شنبه با اکثریتی قاطع به آغاز گفتوگوهای ائتلافی رای داد. هدف سه حزب تشکیل ائتلافی موسوم به «قرمز ـ سبز ـ قرمز» در پایتخت آلمان است.
طرفهای مذاکره امیدوارند گفتوگوها را پیش از کریسمس به پایان برسانند. در صورت دستیابی به توافق، اعضای هر سه حزب باید درباره پذیرش یا رد قرارداد ائتلافی رایگیری کنند. بنابراین آغاز مذاکرات به معنای تشکیل قطعی دولت جدید نیست و نتیجه نهایی به توافق بر سر برنامه مشترک و تایید اعضای احزاب بستگی دارد.
به گزارش رسانه rbb24، الیف ارالپ، رئیس فراکسیون حزب چپ در پارلمان برلین، با اشاره به انتظار شهروندان برای شروع مذاکرات گفت اکنون این روند آغاز شده است. او هدف ائتلاف احتمالی را ساختن برلینی مقرونبهصرفه، از نظر اقتصادی قدرتمند و سازگار با الزامات اقلیمی دانست. بتینا کونیگ، رئیس حزب سوسیالدموکرات در برلین، نیز از مشارکت جدی حزبش در مذاکرات سیاسی خبر داد. نینا اشتار، رئیس حزب سبزها در این ایالت، گفت که گفتوگوهای مقدماتی فشرده و سازنده بوده، اما برخی موضوعهای مهم در مذاکرات رسمی بیشتر مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
ساختار مذاکرات و محورهای اصلی گفتوگو
برای پیشبرد مذاکرات یک گروه مرکزی با عنوان «Dachgruppe» تشکیل شده که هشت نماینده ارشد از هر حزب در آن حضور دارند. همچنین قرار است ۱۴ کارگروه تخصصی درباره موضوعهایی مانند بودجه، امور داخلی، مسکن، حملونقل و اقتصاد فعالیت کنند. هنوز مشخص نیست مذاکرات چه مدت طول خواهد کشید.
کرستن وولتر، رئیس حزب چپ در برلین، خواستار پیشرفت سریع مذاکرات شده، اما تاکید کرده است که برای تدوین یک برنامه سیاسی مناسب باید زمان کافی در نظر گرفته شود.
اختلافات درون حزب چپ و مخالفت با ائتلاف
با وجود موافقت اکثریت اعضای حزب چپ با آغاز مذاکرات، بخشی از اعضا بهویژه گروههای حامی همبستگی با فلسطین با ائتلاف احتمالی با سبزها و سوسیالدموکراتها مخالفاند. حدود ۵۰ نفر در حاشیه کنگره حزب دست به اعتراض زدند. ونسا اِمده، نماینده منطقه نویکلن، نیز در میان معترضان حضور داشت. حزب چپ هنوز درباره احتمال اخراج او از فراکسیون پارلمانی تصمیمی نگرفته است.
اینس شْوِرتنر، رئیس مشترک حزب چپ در سطح فدرال، از حزب خواسته است از این «فرصت تاریخی» استفاده کند و مسئولیت اداره برلین را بپذیرد.
اختلاف بر سر فلسطین و اسرائیل
به گفته رسانه rbb24، مذاکرات مقدماتی به دلیل اختلافنظر درباره همبستگی با فلسطین، انتقاد از اسرائیل و مسئله یهودستیزی با تاخیر روبهرو شده بود. سند ۳۰ صفحهای حاصل از گفتوگوهای مقدماتی در اواسط اکتبر، مبنای مذاکرات کنونی قرار گرفته است.
یکی از توافقهای مهم اولیه به موضوع مسکن مربوط میشود: سه حزب توافق کردهاند که طرح سلب مالکیت و اجتماعیسازی شرکتهای خصوصی مسکن تنها شرکتهایی را در بر بگیرد که دستکم ۱۰ هزار واحد مسکونی در برلین دارند.
چشمانداز سیاسی و نتیجه انتخابات
حزب چپ امیدوار است الیف ارالپ به نخستین شهردار برلین از این حزب تبدیل شود. ارالپ با تاکید بر ادامه تلاشها گفت: «اجازه نمیدهیم ما را از پا درآورند و من تسلیم نخواهم شد.»
در انتخابات ایالتی برلین حزب چپ با ۲۵/۷ درصد آرا در جایگاه نخست قرار گرفت. پس از آن، حزب دموکراتمسیحی (CDU) با ۱۸/۸ درصد، حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) با ۱۶/۳ درصد، سبزها با ۱۴/۳ درصد و سوسیالدموکراتها با ۱۲/۱ درصد قرار گرفتند. ائتلاف پیشین دموکراتمسیحیها و سوسیالدموکراتها اکثریت خود را از دست داده بود.
با این حال، تشکیل ائتلاف جدید با مخالفتهایی در خارج از سه حزب نیز روبهروست. شماری از سیاستمداران ارشد حزب دموکراتمسیحی از جمله فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، از سبزها و سوسیالدموکراتها خواستهاند وارد ائتلاف قرمز ـ سبز ـ قرمز نشوند. فرانسیسکا گیفای، سناتور اقتصاد برلین از حزب سوسیالدموکرات، نیز با چنین ائتلافی مخالف است.
در صورت موفقیت مذاکرات، اعضای حزب سوسیالدموکرات هم باید قرارداد ائتلافی را به رای بگذارند. به این ترتیب، سرنوشت دولت آینده برلین نهتنها به حل اختلافات سیاسی در مذاکرات، بلکه به جلب موافقت اعضای هر سه حزب بستگی خواهد داشت.