آمارهای جدید نشان میدهند که میزان محبوبیت فریدریش مرتس (Friedrich Merz)، صدراعظم آلمان، به پایینترین حد خود رسیده است. این موضوع زمینهساز احیای یک بحث قدیمی و جدی در اتحاد دموکرات مسیحی (CDU) شده است: آیا هندریک ووست (Hendrik Wüst)، نخستوزیر ایالت نوردراین-وستفالن، آماده ورود به رقابت برای کرسی صدراعظمی است؟ این جنجالها بیش از آنکه درباره جاهطلبیهای شخصی ووست باشد، از وضعیت آشفته و ناامیدکننده ائتلاف حاکم پرده برمیدارد.
این گزارش تحلیلی تاگس شاو نگاهی به چالشهای داخلی حزب دموکراتمسیحی و رقابتهای پنهان برای تصاحب کرسی صدراعظمی دارد.
تکرار تاریخ و مانورهای رسانهای ووست
هندریک ووست ۵۰ ساله، که سابقه هفت سال مدیریت اتحادیه ناشران روزنامه را در کارنامه دارد، با قواعد بازی رسانهای کاملاً آشناست. او دقیقاً سه سال پیش با انتشار یادداشتی جنجالی در روزنامه فرانکفورتر آلگماینه (FAZ) با عنوان «قلب CDU در میانه میتپد»، مسیر اعتدالگرایی را تحسین کرد؛ اقدامی که در آن زمان به عنوان اعلام جنگ علنی علیه مرتس تلقی شد. اگرچه ووست بعداً برای آرام کردن اوضاع عقبنشینی کرد، اما اکنون تاریخ در حال تکرار است. او در سفرهای اخیر خود، از جمله بازدید از منطقه سیلزی لهستان به همراه تیمی از خبرنگاران برلین، بار دیگر خود را به عنوان الگویی موفق و گزینهای جایگزین برای صدراعظم ناموفق فعلی معرفی کرده است.
معمای جانشینی و هراس از «شاهکشی» سیاسی
ووست پیش از این در سپتامبر ۲۰۲۴ به نفع مرتس از کاندیداتوری عقبنشینی کرده بود تا موقعیت خود را در آینده حزب تثبیت کند. اکنون اگرچه پیامهای بیشماری از سراسر آلمان برای دعوت از او به برلین فرستاده میشود، اما مکانیسم این تغییر در هاله ای از ابهام است. در ادبیات سیاسی اتحاد، حزبیها شاید «خیانت» را دوست داشته باشند، اما از «خائن» متنفرند. بعید است مرتس داوطلبانه کنارهگیری کند، حزب سوسیال دموکرات (SPD) همراهی نخواهد کرد و مارکوس زودر (Markus Söder)، رهبر حزب سوسیال مسیحی (CSU)، نیز هرگز چراغ سبز نشان نخواهد داد؛ بنابراین، هرگونه اقدام تندروانه مانند رای عدم اعتماد، بازی با آتش خواهد بود.
سبک سیاسی ووست؛ جذاب در غرب، نامطمئن در شرق
موج جدید شایعات درباره آینده ووست، در واقع بازتابی از ناامیدی بدنه حزب از عملکرد مرتس و رشد نگرانکننده حزب راستگرای افراطی (AfD) در نظرسنجیهاست. با این حال، مشخص نیست که آیا شاخههای شرقی حزب CDU از سیاستمداری مانند او استقبال میکنند یا خیر؛ مردی برخاسته از غرب کشور که با حزب سبزها ائتلاف موفقی دارد، شیفته آنگلا مرکل (Angela Merkel) است، در رویدادهای لیبرال شرکت میکند و حزب AfD را یک «حزب نازی» مینامد. سبک رهبری مداراگرای او در دوسلدورف ممکن است در اتمسفر پر تنش و بحرانی برلین کارایی نداشته باشد.
دوراهی بزرگ: پایتخت پرآشوب یا آرامش خانواده
علاوه بر چالشهای سیاسی، زندگی شخصی ووست نیز مانعی بزرگ برای ورود به برلین است. او متاهل و دارای دو فرزند کوچک است و برای زمان استراحت در کنار خانواده خود ارزش زیادی قائل است؛ امری که با حضور در کاخ صدراعظمی به پایان خواهد رسید. از سوی دیگر، انتخابات ایالتی نوردراین-وستفالن در آوریل ۲۰۲۷ در پیش است و خروج او میتواند ضربه مهلکی به موقعیت حزب در این ایالت کلیدی بزند. با بالا گرفتن شایعات، مرتس نیز به شدت خشمگین شده و زمزمههایی از یک «کودتای درونحزبی» به گوش میرسد؛ تنشی که در این شرایط حساس، میتواند هزینههای سنگینی برای کل اتحاد به همراه داشته باشد.
