یک ماه دیگر ایالت زاکسن آنهالت پارلمان جدید خود را انتخاب میکند. نظرسنجیها از عملکرد قوی حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) خبر میدهند؛ موضوعی که میتواند تشکیل دولت آینده را بسیار دشوار کند.
وضعیت سیاسی زاکسن آنهالت چگونه است؟
در سراسر آلمان انتخابات زاکسن آنهالت با نگرانی دنبال میشود. برای نخستین بار ممکن است حزبی که در این ایالت از سوی سازمان حفاظت از قانون اساسی آلمان «راست افراطی» شناخته شده، در انتخابات پیروز شود.
به گفته رسانه تاگزشاو، از سال ۲۰۰۲ همه نخستوزیران این ایالت از حزب دموکرات مسیحی (CDU) بودهاند. دولت کنونی نیز از ائتلاف CDU، حزب سوسیال دموکرات (SPD) و حزب دموکرات آزاد (FDP) تشکیل شده است. راینر هازلوف، نخستوزیر پیشین، در ژانویه از سمت خود کنارهگیری کرد و اسون شولتسه جانشین او شد؛ ائتلاف نیز بدون تغییر ادامه یافت.
با این حال، محبوبیت دولت کاهش یافته است. در نظرسنجی پایان ژوئیه/جولای تنها ۲۹ درصد مردم از عملکرد دولت راضی یا بسیار راضی بودند، در حالی که ۶۶ درصد رضایت کمی داشتند یا اصلا راضی نبودند.
این ایالت با چه مشکلاتی روبهرو است؟
تعداد جوانان در ایالت زاکسن آنهالت کم است. میانگین سنی در سال ۲۰۲۴ به ۴۸٫۳ سال رسید؛ در حالی که میانگین کل آلمان ۴۴٫۹ سال بود. کاهش زاد و ولد و مهاجرت از عوامل اصلی این وضعیت هستند.
کاهش جمعیت مشکلات دیگری نیز ایجاد کرده است؛ از تعطیلی برخی بخشهای زایمان بیمارستانها و کاهش خدمات ریلی گرفته تا ضعف اقتصادی و بدهی حدود ۲۵ میلیارد یورویی. در حوزه آموزش نیز وضعیت مطلوب نیست و حدود ۱۰ درصد دانشآموزان بدون مدرک معتبر پایان دوره متوسطه مدرسه را ترک میکنند.
در مقابل، زاکسن-آنهالت در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر عملکرد خوبی دارد. در سال ۲۰۲۳ بیش از ۴۰ درصد مصرف ناخالص برق این ایالت از منابع تجدیدپذیر تامین شد. نرخ اشتغال ۶۵/۵ درصدی نیز بالاتر از میانگین آلمان است.
نامزدهای اصلی چه کسانی هستند؟
حزب CDU با کاندیدای اصلی خود، اسون شولتسه، وارد انتخابات میشود. او پیشتر وزیر اقتصاد بود و قصد دارد کارزار خود را بیشتر بر مسائل ایالت متمرکز کند.
نامزد اصلی AfD اولریش زیگموند است که از سال ۲۰۱۶ عضو پارلمان ایالتی و از سال ۲۰۲۲ رئیس فراکسیون این حزب است.
SPD آرمین ویلینگمان، وزیر محیط زیست و علوم و معاون نخستوزیر، را معرفی کرده است. FDP با لیدیا هوسکنس، وزیر زیرساخت، رقابت میکند. حزب چپ اوا فون آنگرن و سبزها سوزان تسیبورا زایدلیتس را در صدر فهرست خود دارند. BSW نیز با توماس شولتسه و کلودیا ویتیگ و حزب رأیدهندگان آزاد با آندره وبر وارد انتخابات میشوند.
نظرسنجیها تاکنون چگونه پیش رفته است؟
حزب AfD با حدود ۴۰ درصد در صدر نظرسنجیها قرار دارد. CDU با ۲۴ درصد دوم است و حزب چپها با ۱۳ درصد در جایگاه سوم قرار دارد. SPD حدود ۷ درصد، سبزها ۵ درصد و BSW حدود ۴ درصد دارند. FDP نیز زیر حد نصاب پنج درصد قرار گرفته است.
البته نظرسنجیها تنها تصویری موقت از وضعیت سیاسی را نشان میدهند و نتیجه نهایی انتخابات را تضمین نمیکنند.
آیا AfD میتواند دولت تشکیل دهد؟
هدف AfD تشکیل دولت تکحزبی است. برای این کار باید اکثریت کرسیهای پارلمان را به دست آورد. تحقق این هدف به تعداد احزابی که از حد نصاب پنج درصد عبور میکنند نیز بستگی دارد.
AfD تاکنون برنامه حکومتی و برنامه صد روزه خود را منتشر کرده است، اما پژوهش مؤسسه لایبنیتس برای پژوهشهای اقتصادی هاله نشان میدهد که اجرای این وعدهها سالانه دستکم ۲٫۲ میلیارد یورو بیشتر از منابع موجود نیاز دارد.
سازمان حفاظت از قانون اساسی، شاخه AfD در زاکسن آنهالت را راست افراطی قطعی میداند. دولت فدرال و ایالتها نیز خود را برای احتمال روی کار آمدن این حزب و پیامدهای آن آماده میکنند.
امکان تشکیل دولت بدون AfD وجود دارد؟
تمام احزابی که احتمالا وارد پارلمان میشوند ائتلاف با AfD را رد کردهاند. CDU نیز همکاری با حزب چپها را نمیپذیرد. بنابراین تشکیل دولت آینده میتواند دشوار باشد و حتی احتمال تشکیل یک دولت اقلیت وجود دارد.
کارزار انتخاباتی اکنون وارد مرحله نهایی میشود و نامزدهای اصلی در مناظرههای تلویزیونی شرکت خواهند کرد. موضوعاتی مانند مهاجرت، اخراج مهاجران بدون حق اقامت و وضعیت پناهجویان اوکراینی از محورهای اصلی تبلیغات AfD هستند.
چه کسانی میتوانند رای دهند؟
افراد ۱۸ ساله یا بالاتر که دستکم سه ماه در زاکسن آنهالت سکونت داشته و تابعیت آلمان را دارند، حق رأی دارند. انتخابات در ۴۱ حوزه و با دو رأی برگزار میشود؛ رأی اول برای نامزد مستقیم و رأی دوم برای حزب است.
پارلمان جدید باید حداکثر تا ۳۰ روز پس از انتخابات نخستین جلسه خود را برگزار کند. نخستوزیر در دور اول به بیشترین اعضای پارلمان نیاز دارد. اگر این اکثریت به دست نیاید، روند رأیگیری و در نهایت احتمال انحلال پارلمان آغاز میشود. بنابراین حتی پس از مشخص شدن نتیجه انتخابات، مسیر تشکیل دولت میتواند طولانی و پیچیده باشد.
